Ontkoppeling is een illusie

Het onderzoek verscheen al een week geleden, maar is interessant genoeg om er hier toch nog even op te wijzen. Uit een wat rechtvaardiger berekening dan gebruikelijk van ‘The Material Footprint of Nations’ blijkt namelijk dat de veelgeroemde ontkoppeling van economische groei en grondstoffen in sommige rijke landen er veel minder rooskleurig uitziet dan wel wordt gezegd.

Het leek zo mooi. In veel rijke landen is de afgelopen decennia het gebruik van grondstoffen gedaald, terwijl het bruto binnenlands product is gestegen. Het werd gezien als het bewijs dat duurzame ontwikkeling en economische groei best hand in hand kunnen gaan.

Maar dat blijkt tegen te vallen. In een onderzoek in de Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America (PNAS) wordt het grondstofgebruik veel nauwkeuriger gerelateerd aan de consumptie van goederen (zie ook hier). Volgens de onderzoekers, die gebruikmaakten van een grote hoeveelheid data over 15.000 industriesectoren in 186 landen, wordt ieder jaar wereldwijd zo’n 70 miljard ton aan grondstoffen aan de aarde onttrokken. Een groot deel daarvan, ongeveer 29 miljard ton, is nodig voor het transport en de verwerking van de rest en komen daardoor op geen enkele ‘rekening’ voor.

Voor Australië bijvoorbeeld betekent het dat zij het een stuk beter doen dan de cijfers suggereren, geen 70 ton aan ruwe grondstoffen per inwoner, maar ongeveer 35 ton (waarmee ze overigens nog steeds tot de meest ‘verspillende’ wereldburgers behoren). De rest wordt uitgevoerd. Maar andere landen doen het veel minder goed dan ze wel denken.

De gemiddelde Japanner verbruikt bijvoorbeeld zo’n 10 ton aan grondstoffen, de gemiddelde Brit zelfs niet meer dan 8 ton. Althans volgens de bestaande statistieken. Rekening houdend met de grondstoffen die nodig zijn om de consumptiemarkt in die landen draaiende te houden, verbruikt een Japanner 28 ton en een Brit 24 ton. Onderzoeker Tommy Wiedmann:

‘Humanity is using raw materials at a level never seen before with far-reaching environmental impacts on biodiversity, land use, climate and water. By relying on current indicators, governments are not able to see the true extent of resource consumption. [...] Now more than ever, developed countries are relying on international trade to acquire their natural resources, but our research shows this dependence far exceeds the actual physical quantity of traded goods.

Volgens Wiedmann zal de behoefte aan grondstoffen in 2050, uitgaande van een groei van de wereldbevolking naar 9 miljard mensen, die allemaal verlangen naar het westerse consumptieniveau, groeien naar 270 miljard ton aan grondstoffen per jaar. We zullen iets anders moeten bedenken om ons werkelijk duurzaam te ontwikkelen.