Column

Margriet Oostveen Feestaardvarken

De buurman van het Feestaardvarken in Arnhem, ‘het grootste kunstwerk van Nederland’, is een betonarbeider die na een ernstig ongeluk in de ziektewet en een depressie belandde. Burgers’ Zoo deed Feestaardvarken cadeau aan Arnhem om 100 jaar dierentuin te vieren en nu lag het gevaarte voor me, op witte heigrond in een krap plantsoen, aandoenlijk op zijn rug, met schuldeloos gekromde poten. Achterop zijn kop waren mensen van uitvoerder Job Art net een gouden feestmuts aan het afmonteren.

Ik belde aan bij het huisje op de hoek, omdat sommige huizen zelf op kunstcommentaar lijken: het lag maar enkele meters verwijderd van het Feestaardvarken, aan het uiteinde van een rijtje sociale woningbouw. Het zag er, met een hoog hek opzij, een bewakingscamera aan de gevel en een zwarte pitbull op het balkon, bijzonder onfeestelijk uit.

Ronny de Bruin deed open en wees naar boven: ,,Dat is Troy. Een Amerikaanse Stafford, geen pitbull.” Ik mocht op zijn witte bankstel plaatsnemen, Ronny bood tevergeefs (wegens Troy) koffie aan en zat daarna wat verlegen aan zijn van onder tot boven getatoeëerde armen te pulken.

Tja.

,,Jan Modaal is ontzettend positief”, zou later Marlies Leupen zeggen, want zij was door Burgers Zoo als projectleider Feestaardvarken ingehuurd. In Amsterdam was net een ontdekte Van Gogh gepresenteerd, die de schilder zelf mislukt noemde. Iets wat je kunstenaars – of de mensen om hen heen – ook niet vaak meer hoort zeggen.

Ronny de Bruin zei weifelend dat hij het wel leuk vond, ,,op zichzelf”, een Feestaardvarken. Maar hij had toch liever een honden-uitlaatplek.

Waar de beveiligingscamera voor was, vroeg ik nog. ,,Zelf opgehangen”, zei Ronny, tegen dronken types die tegen zijn deur kwamen pissen, gek werd je.

Projectleider Marlies Leupen zag ook dat anders: ,,Dit is voortaan een plek die geclaimd zal worden door blíje mensen.” Deze plek kreeg ,,een boost”.

Florentijn Hofman maakt graag enorme dieren, zoals de wereldberoemde Badeend, die nu al jaren, vijftien meter hoog, van Brazilië tot Taiwan over de wereld dobbert. Vooral het laatste jaar is het gele gevaarte een hype, vertelde Hofman laatst in deze krant: aanvragen uit 300 steden, van Azerbajdzjan tot Pittsburgh. Hofman verklaart het succes met een kennelijk wereldwijde behoefte aan onschuld: zijn dieren laten mensen weer ,,als kinderen” kijken en spelen.

Kinderlijk moet het ook in Arnhem worden, bleek uit de borden die rond het Feestaardvarken waren opgesteld (,,Kom je op do. 12 sept ook op mijn feestje? Om 16 uur word ik feestelijk onthuld.”) Het zou een feest worden ,,met ranja, spekjes en worstjes” , zei projectleider Marlies. Voor volwassenen, ja.

In Ronny’s woonkamer hingen twee abstracte schilderijen, zoals je wel op hotelkamers ziet. De roze was gesigneerd door ene,,Zaza”. ,,Dát vind ik mooi’, zei Ronny.,,Wat hiernaast gebeurt begrijp ik niet zo goed. Alsof de koningín wordt ingehuldigd.”

Hij bevond zich in goed gezelschap. Gerrit Komrij’s schreef vier jaar geleden met dodelijke ironie in deze krant: ,,Kunstenaars als Florentijn Hofman kan men niet genoeg prijzen. Ze houden de kunstmanagers in leven.”

Citymarketing als onschuld verkopen: het bleef knap.