De noordelijke route is geopend

Klimaatverandering biedt nieuwe mogelijkheden. Vandaag loopt het eerste Chinese commerciële vrachtschip via de noordelijke route, de haven van Rotterdam binnen. Reders aan beide kanten van de route hopen op nog meer smeltend ijs.

De route van het vrachtschip Yong Sheng van het Chinese staatsbedrijf Cosco, wekt niet alleen belangstelling in Nederland. Televisieploegen uit heel Europa zijn naar Rotterdam gekomen om vast te leggen hoe het schip vandaag de haven binnenloopt. Het is de eerste commerciële vaart via de noordelijke route: dankzij de opwarming van de aarde kan het schip via de Noordelijk IJszee naar Rotterdam in plaats van langs de langzame route via het Suez-kanaal.

De route vanuit de noordelijke Chinese havenstad Dalian via de Noordelijke IJszee naar Rotterdam is ongeveer 15.000 kilometer lang. Deze route kan een belangrijk alternatief worden voor de klassieke zeeroute tussen China, Japan en Zuid-Korea en Europa. Het traditionele traject gaat van de Oost-Chinese Zee via de Indische Oceaan door het Suezkanaal naar Europa Vanwege de hoge kosten van het Suez-kanaal en het gevaar voor kaping in de Indische Oceaan verkeizen de reders soms zelfs de route rond Zuid-Afrika.

De langzame en dure reis, duurt ongeveer 48 dagen en remt de Aziatische export naar Europa. De route via de Noordelijke IJszee duurt slechts 35 dagen.

„De afgelopen vijftig jaar is de temperatuur in de Noordpoolregio gemiddeld gestegen met vier graden. Daardoor smelt veel ijs weg wat de doorgang voor commerciële vrachtschepen makkelijker maakt ”, zegt poolonderzoeker Mark Serreze in een interview met Wall Street Journal.

Rederijen aan beide kanten van de route in Europa en China hopen dat de effecten van de opwarming van de aarde nog verder zullen toenemen. Het zou een belangrijke impuls kunnen zijn voor het handelsverkeer. Nu is de reis alleen nog mogelijk voor special ontworpen vrachtschepen of onder begeleiding van ijsbrekers.

Deze handelsweg is korter en bespaart brandstof. Volgens een Noors rapport zou deze route ongeveer 135.000 euro goedkoper zijn.

Rotterdam is niet de eerste haven die bezoek krijgt uit China via de noordelijke route. Vorig jaar augustus al bereikten de Chinezen met het schip ‘Sneeuwdraak’ de haven van Antwerpen. Het succes van deze vaart leidde ertoe dat de Chinese overheid onmiddellijk een ijsbreker bestelde bij het Finse Aker Arctic.

Het havenbedrijf van Rotterdam verwacht echter niet dat de het aantal schepen via de noordelijke route meteen zal toenemen. „We volgen de situatie op de voet, maar het ijs is nog te dik om deze route commercieel aantrekkelijk te maken,” zegt Tie Schellekens, persvoorlichter van het Rotterdamse havenbedrijf.

Maar de Chinese overheid heeft onlangs berekend dat 5 à 10 procent van de schepen uit China tegen 2020 deze noordelijke route naar Europa zullen bevaren. De alternatieve handelsroute kent echter nog een paar beperkingen. Zo is deze maritieme route slechts vier maanden bevaarbaar omdat het ijs alleen vanaf het late voorjaar tot de herfst dun genoeg is om een doorgang voor de scheepvaart mogelijk te maken. Grote Aziatische autofabrikanten, die hun producten vervoeren op grote containersschepen, blijven voorlopig de voorkeur geven aan de klassieke route.

Vorig jaar werd al ruim 1,3 miljoen ton goederen verscheept via de noordelijke route tot aan het Russische Moermansk. Dat is minder dan wat op een doorsneedag via het Suezkanaal passeert. Het aantal schepen dat de noordelijke weg kiest, neemt echter toe. In 2012 voeren er 46 schepen via de IJszee naar Russische havens.

De Russische overheid heeft het afgelopen jaar alleen al 393 vergunningen verleend aan rederijen die via de IJszee wilden varen. De topman van de Russische atoomijsbrekersvloot, Valentyn Davydants, schatte in de Financial Times dat hij binnen tien jaar enkele duizenden schepen zal begeleiden door de IJszee. Hij hoopt dat daarmee de haven van het Noord-Russische Moermansk zal heropleven als transportknooppunt. Rotterdam is immers nog zes dagen langer varen. Maar de logistieke voorzieningen in Moermansk zijn niet optimaal. Het transport vanuit Moermansk naar Europa zou de gewonnen tijd ongedaan maken.

Ook IJsland probeert munt te slaan uit de nieuwe handelsroute. De IJslandse regering werkt met het havenbedrijf Bremen aan een haalbaarheidsstudie van een nieuwe poolhaven in IJsland.