De burgemeester van Naarden vindt Naarden te klein

Kleine gemeenten delven het onderspit als ze moeten samenwerken. Daarom kunnen ze beter worden opgeheven, zegt Joyce Sylvester.

Het is een paradox: een burgemeester van een kleine gemeente die pleit voor het opheffen van kleine gemeenten. Joyce Sylvester, burgemeester van Naarden en PvdA-senator, schreef vorige week een brief aan minister Plasterk (PvdA, Binnenlandse Zaken) waarin zij benadrukt dat kleine gemeenten, met minder dan 20.000 inwoners, ondemocratisch zijn.

Want, zo schrijft zij, gemeenten moeten steeds vaker samenwerkingsverbanden aangaan met andere gemeenten, en in die verbanden hebben raadsleden van kleine gemeenten volgens haar weinig inspraak. Het ‘opschalen’ van kleine gemeenten ziet zij als mogelijke oplossing.

Heeft u al reacties gekregen van andere kleine gemeenten?

„Ja, van burgers en raadsleden die het met mij eens zijn. En van collega-burgemeesters die mij vragen: waar ben je mee bezig?”

Waar bént u mee bezig?

„Ik zoek een oplossing voor een democratisch tekort. Raadsleden zijn er voor hun burgers. Maar de raadsleden van Naarden zijn gedwongen, net als raadsleden van andere kleine gemeenten, om van alles met andere gemeenten samen te organiseren. De vuilnisophaaldienst, de brandweer, een hele waslijst. Stel dat Naarden extra blusapparatuur nodig heeft, omdat er in onze vestingstad nu eenmaal kleine, brandgevaarlijker straatjes zijn. Dan moeten andere gemeenten in dat samenwerkingsverband dat maar net willen. Zij zitten daar niet voor een brandveilig Naarden. Is zo’n opzet in het belang van onze burgers?”

Er zijn genoeg kleine gemeenten die zeggen prima te kunnen samenwerken in die grotere verbanden. Kwestie van geven en nemen.

„Geven en nemen is een praktische oplossing. Maar het is geen oplossing voor het democratisch tekort.”

Waarom trekt u de grens bij 20.000 inwoners?

„Met gemeenten van die maat heb ik ervaring. Naarden telt 17.000 inwoners, en Anna Paulowna, waar ik hiervoor burgemeester was, 14.000. Die gemeente is in 2012 opgegaan in Hollands Kroon, met bijna 50.000 inwoners.”

U vreest voor een ‘devaluatie’ van het raadswerk, schrijft u.

„Ik merkte het in Anna Paulowna, en ook nu in Naarden. Raadsleden beginnen enthousiast, maar gaandeweg komen ze erachter dat ze op heel veel zaken nauwelijks invloed hebben. Maar ze worden door hun kiezers wél fel op beleid aangesproken.”

Er zijn ruim 130 gemeenten kleiner dan 20.000 inwoners. Die moeten allemaal fuseren?

„Ik ben tegen het opleggen van fusies. Fuseren is geen dogmatisch doel, maar een manier om dit democratisch tekort op te lossen. Misschien zijn er nog andere middelen. Naarden kiest voor een fusie: op 1 januari 2016 gaan we samen met Muiden (6.000 inwoners) en Bussum (33.000).”