Afschaf zelfstandigenaftrek raakt ook mijn boekwinkel

Illustratie Aislin

Zelfstandigenaftrek

De bijstand, ik kom er vandaan. Direct na mijn afstuderen in de jaren negentig kon ik de kaartenbakken in. Als ‘onbemiddelbaar ‘, want ‘literatuurwetenschapper’ kwam niet voor in het bestand. Gelukkig kon ik na een tijdje boekwinkel Savannah Bay overnemen, waar ik als vrijwilliger werkte. De winkel gered van de ondergang en ik uit de bijstand. Goodbye bijstand, tot nooit, dacht ik. En zo werd ik ondernemer.

Ondernemer zonder personeel in eerste instantie, al was er een trouw team vrijwilligers dat met mij de winkel draaide. Dus eigenlijk was ik toen een zzp’er, al voelde dat eigenlijk nooit zo. Ik had vaste winkeltijden, een team dat ik moest aansturen, en leefde van de directe verkoop. Een heel ander werkbestaan dan de gemiddelde dienstverlenende zzp’er die ik in netwerken ontmoette, met vrije dagindeling, éénpittersgevoel en werken met offertes.

Het boekenvak stal mijn hart, de winkel bloeide op en ik was een tevreden ondernemer, ook al verdien ik nooit meer dan bijstandsniveau. Twee jaar geleden durfde ik de sprong naar betaald personeel: een backoffice manager voor twee dagen in de week. Inmiddels overweeg ik een tweede betaald personeelslid, als winkelmanager. Verder bied ik ruim dertig mensen nuttig vrijwilligerswerk; vaak stromen ze - door hun werkervaring opgedaan bij Savannah Bay – daarna door naar een betaalde baan. Kortom, alles is hier goed geregeld, al is het zwaar weer en dus spannend ondernemen in de boekenbranche.

Maar daar komt de overheid met een nieuw plan aan: afschaffing van de zelfstandigenaftrek. Dat kost mij honderden euro’s per jaar. En daarmee is het einde oefening voor mij en mijn winkel. Niet alleen kan ik daardoor niet meer van de winkel leven, maar de winkel zelf moet dan ook sluiten, mijn personeelslid moet ontslagen, en mijn vrijwilligers kunnen weer thuis gaan zitten.

Hello again, grijnst de bijstand mij toe. En niet alleen mij, maar ook mijn huidig en toekomstig personeel.

Media en politici reppen in hun commentaar op het politieke voornemen louter van zzp’ers – zelfstandigen zonder personeel. Maar deze maatregel gaat niet alleen heel wat zzp’ers richting uitkering drijven, ook (kleine) zelfstandigen mét personeel. Hun bakkersknechten, secretaresses, fietsreparateurs en boekwinkelpersoneel lopen ook gevaar als de zelfstandigenaftrek van de zelfstandige werkgever verdwijnt. En het winkelaanbod wordt nog uniformer dan het nu al is, met de uitdunning van de zelfstandige middenstand die deze maatregel tot gevolg heeft.

Marischka Verbeek

Utrecht