Zoals verwacht staat rechts op winst in Noorwegen

Leider van de Conservatieve Partij in Noorwegen Erna Solberg brengt haar stem uit voor de parlementsverkiezingen. Foto AP / Heiko Junge

De Noorse centrumrechtse oppositie staat op winst bij de parlementsverkiezingen. Nu een kwart van de stemmen is geteld lijken de rechtse partijen ongeveer 95 van de 169 zetels te hebben binnengesleept.

De resultaten suggereren een centrumrechtse coalitie, geleid door de Conservatieve Partij onder leiding van Erna Solberg. Het zou de eerste keer sinds 2005 zijn dat de conservatieven aan de macht komen. Ze zouden een coalitie kunnen vormen met de anti-immigratie en rechts-populistische Vooruitgangspartij, de Liberale Partij, de Christen Democraten of met alle drie de partijen.

Uit peilingen bleek al dat Jens Stoltenberg waarschijnlijk plaats moet maken voor een nieuwe, rechtser georiënteerde premier. Ondanks dat Noorwegen onder zijn leiding een sterke economie heeft en weinig werkeloosheid. Volgens commentatoren is dit vooral omdat de Noren na acht jaar “nieuwe gezichten” willen.

Vooruitgangspartij gebrand op regeren

De populistische Vooruitgangspartij verliest steun, maar is naar verwachting nog steeds de derde partij van Noorwegen. De kans is groot dat de partij voor het eerst in de geschiedenis tot de regering zal toetreden geleid door de Conservatieven, schrijft onze redacteur Mark Beunderman vandaag in nrc.next. Breivik was tussen 1999 en 2004 lid van deze partij, maar dit werd geen onderdeel van de campagne.

“Links vast ervoor om de Vooruitgangspartij in de campagne in verband te brengen met Breivik. De Vooruitgangspartij, ooit opgericht tegen de hoge belastingen, voerde bij de verkiezingen in 2009 fel campagne voor een strenger migratiebeleid, maar zette daarna een gematigder koers in en trok allochtone kandidaten aan. Na de aanslagen van Breivik distantieerde leider Siv Jensen zich onmiddellijk van het voormalige partijlid. Belastingverlaging, onderwijs, zorg en wegen zijn nu de grote campagnethema’s. Daarna komt migratie: de Vooruitgangspartij wil uitgeprocedeerde asielzoekers opsluiten en gezinshereniging tegengaan.”