Wegbereider voor nieuwe generatie

Serena Williams heeft evenveel grandslamtitels als Roger Federer

Gefrustreerd smijt Serena Williams haar racket tegen de grond,als ze in de finale van de US Open de tiebreak van de tweede set heeft verloren van Victoria Azarenka. Op de drempel van de winst gestruikeld, geïrriteerd door de harde wind en de wetenschap dat haar tegenstander bijna alle rally’s wint. Ongeconcentreerd begint ze aan de beslissende set. Om zich na een paar foutjes van Azarenka ineens weer te herpakken. „Mijn dochter is een pittbull”, sprak vader Richard ooit. Williams ziet een kans om te bijten en laat niet meer los. Met 7-5, 6-7 en 6-1 wint ze alsnog de titel, haar vijfde in New York.

Al in 1999, op haar zeventiende, was de jongste van de zussen-Williams voor het eerst de sterkste op het hardcourt van Flushing Meadow. Een ander tijdperk. André Agassi versloeg bij de mannen de grijzende Todd Martin, Williams won van de Zwitsers Martina Hingis, die het vrouwentennis lang kon domineren met slim schaakspel vanaf de baseline. Tot de brute kracht en het atletisch vermogen van de Afro-Amerikaanse zusjes Venus en Serena Williams alles veranderde. Powertennis als nieuwe norm.

Kampioenen kwamen en gingen in de veertien jaar erna. Venus (34) haakte af bij de top wegens een auto-immuun ziekte. Serena bleef. Een paar weken voor ze 32 wordt toonde de nummer één van de wereld zich vannacht in de finale van de US Open onverminderd de beste, tegen nummer twee Azarenka. Een regeerperiode die doet denken aan de Amerikaanse atleet Carl Lewis (1983 tot en met 1996) of de Britse roeier Steve Redgrave, van 1984 tot en met 2000 vijf keer winnaar van olympisch goud.

In het tennis zijn er nog maar weinigen met wie Williams zich laat vergelijken. Met in totaal zeventien grandslamtitels komt ze in absolute aantallen op gelijke hoogte met Roger Federer. Vijf keer Australian Open, Wimbledon en US Open, twee keer Roland Garros. Alle grandslams gewonnen, plus olympisch goud in 2012: Golden Slam. Alleen Steffi Graf presteerde dat ooit. De Duitse lijkt met 22 grandslamzeges onbereikbaar voor Williams, net als Marget Court, recordhoudster met 24 titels. Maar Chris Evert en Martina Navratilova, beiden 18 keer de beste op een grandslam, moeten vrezen voor Williams. Haar honger lijkt niet gestild.

De betekenis van de familie Williams – ook Venus won zeven keer een grandslamtoernooi - voor het Amerikaanse tennis laat zich niet vangen in getallen, hoe fabelachtig ook. In de door blanken gedomineerde elitesport staat niet iedereen met open armen te wachten op de ambitieuze zusjes uit de achterbuurt Compton in Los Angeles, die door hun vader met ijzeren hand naar de top worden geleid. Tijdens haar finale in Indian Wells 2001 tegen Kim Clijsters komt het zelfs tot een racistisch incident als Serena het woord ‘nigger’ meent te horen vanuit het publiek. De familie komt er twaalf jaar later nog altijd niet terug.

Maar zie vannacht het enthousiasme van het met 23.000 toeschouwers uitverkochte Arthur Ashe Stadium voor ‘hun’ kampioene. Klappen, juichen, schreeuwen. Op het grote scherm een enthousiaste oud-president Bill Clinton. Een lachende moeder en zus Venus regelmatig vertederend gevangen door een close-up van de tv-camera’s. Opgenomen in de trots van Amerika. En vooral ook: wegbereider voor anderen. De vijftienjarige Tornado Alicia Black, van Jamaicaanse afkomst, won gisteren het juniorentoernooi in New York. Haar zusje Hurricane Tyra is Amerika’s beste tennisster onder de twaalf jaar. Ze gelden nu al als de ‘nieuwe zusjes Williams’, louter positief bedoeld.

De sleutel tot het succes van Serena? Woede is een van haar belangrijkste drijfveren, stelt ze zelf in haar biografie On the Line (2009). Dus vecht ze met alles wat ze in zich heeft tegen de vooroordelen dat haar oudere zus beter is. Tegen mensen die over haar huidskleur beginnen of haar een ‘dikke koe’ noemen. Ze rekent in 2005 af met een depressie. Niet de moord op haar zus Tunde blijkt de oorzaak. Nee, ze probeert haar hele leven al anderen te behagen. Vooral haar dominante vader, die ze bewondert als grondlegger voor haar carrière maar die de laatste jaren steeds meer op de achtergrond blijft.

En Williams blijft ook na veertien jaar vechten tegen het verval. Na haar uitschakeling vorig jaar in de eerste ronde van Roland Garros pakt ze zichzelf keihard aan, met de Fransman Patrick Mouratoglu als nieuwe coach. Het zegt alles over haar intrinsieke motivatie. Winst op Wimbledon, Olympische Spelen en US Open zijn een logisch gevolg.

In de finale tegen Azarenka vecht ze eerst tegen haar frustraties over de harde wind. Ze wint. Na een sterke periode in de tweede set, vol knallende backhand-‘vegen’ en aces, is daar ineens weer haar Wit-Russische tegenstandster. Vrijwel elke rally gaat verloren. Vechten dan maar weer, overleven met haar harde service en return. En ook deze strijd wint ze. Een dubbele fout van Azerenka op breakpunt leidt tot 3-1 en blijkt de beslissing in de wedstrijd. „I don’t care, I love it”, galmt bij de huldiging uit de speakers. Het geheim van Serena Williams?