Oppositie slaat bressen in macht Kremlin

Burgemeester Moskou wint met hakken over sloot.

Oppositie mobiliseert beter.

Twee maanden geleden werd hij in een politiek proces veroordeeld tot vijf jaar strafkolonie, gisteravond bleek hij het populairste alternatief bij de burgemeestersverkiezingen in Moskou. De Russische oppositieleider Aleksej Navalny heeft het vertrouwen van ruim een kwart van de Moskouse kiezers, ondanks alle negatieve berichtgeving over hem.

Ook bij de verkiezingen elders in Rusland bleek er ontevredenheid over de zittende machthebbers rond president Poetin en premier Medvedev. Een grote meerderheid van de Russen stemde overigens helemaal niet.

Volgens de officiële cijfers behaalde Navalny in Moskou 27 procent van de stemmen. Hij heeft zich populair gemaakt met zijn strijd tegen corruptie en zijn ongezouten mening over immigranten. Zittend burgemeester Sergej Sobjanin kreeg 51 procent. Dat is net genoeg om geen tweede verkiezingsronde te hoeven uitschrijven, maar een tegenvaller in vergelijking met de laatste prognoses (ruim 60 procent).

De ruime steun voor Navalny is mede een gevolg van het feit dat Russen nauwelijks naar de stembus gaan. De opkomst in Moskou (32 procent) weerspiegelt dat veel Russen politici zien als mensen die er alleen voor zichzelf zitten. Bij vorige burgemeestersverkiezingen in Moskou in 1996 en 2003 was de opkomst 68 respectievelijk 58 procent. Het noordelijke Archangelsk had gisteren de laagste opkomst van het hele land: 20 procent.

De machthebbers profiteerden tot nu toe meestal van deze passiviteit. Maar in Moskou had juist Navalny er baat van. Elke kiezer die zijn leger aan vrijwilligers naar de stembus wist te halen, legde gewicht in de schaal.

Burgemeester Sobjanin weigerde in debat te gaan. Zijn campagnestrategie bestond eruit te wijzen op de positieve veranderingen die de stad onder zijn leiding heeft ondergaan en zich enthousiast te tonen over een aantal van Navalny's acties om de publieke voorzieningen te verbeteren.

Ook in de regio boekten politici van buiten de reguliere partijen succes. In de stad Jekaterinburg won oppositiepoliticus Jevgeni Rojzman, ondanks een lastercampagne die erop gericht was hem – net als met Navalny is gebeurd – als crimineel af te schilderen. In Jaroslavl kwam de liberale partij PRP-Parnas van Boris Nemtsov in het regionale parlement.

Navalny heeft de burgemeester opgeroepen niet bang te zijn voor een tweede verkiezingsronde. Hij is ervan overtuigd dat er stembusfraude is gepleegd. Verdacht noemt hij het dat het kiescomité urenlang wachtte met het bekendmaken van de opkomst en de resultaten in de stembureaus waar elektronisch was gestemd (circa een derde van het totaal). De site waarop waarnemers deze resultaten zouden publiceren, werd gisteravond door een dDos-aanval onklaar gemaakt.

Met toestemming van de autoriteiten komt Navalny’s aanhang vanavond bijeen op het Moerasplein. Of hij de uitslag formeel kan aanvechten, is de vraag. Verkiezingswaakhond Golos is vooral bezorgd over fraude in de regio. Hoe dan ook wacht Navalny nog het beroep in de strafzaak waarvoor hij in juli is veroordeeld.