Nieuwe manier om te frauderen: doen alsof je arts bent

Miljoenen euro’s lekken weg doordat criminelen codes van artsen misbruiken om nepdeclaraties in te dienen.

Fraudeurs die zich voordoen als arts dienen op grote schaal valse declaraties in voor behandelingen die nooit zijn uitgevoerd. Miljoenen euro’s aan premiegelden worden zo onterecht uitbetaald door zorgverzekeraars, bleek zaterdag uit onderzoek van RTL Nieuws.

1Hoe gaan de fraudeurs te werk?

Een vrouw in Rotterdam begon zelf een GGZ-instelling terwijl ze geen gediplomeerd behandelaar is en zelf lijdt aan psychische klachten. Toch ontving ze patiënten en stuurde ze rekeningen van ruim twintigduizend euro per gesprek naar zorgverzekeraars. Volgens zorgverzekeraar DSW ging het slechts om korte „babbeltjes” met patiënten. DSW spande een zaak aan tegen de vrouw. Met succes: de vrouw moet van de rechter het uitgekeerde geld terugbetalen.

De declaraties van dit soort fraudeurs lijken in eerste instantie niet verdacht omdat ze een persoonlijke declaratiecode, de zogenoemde AGB-code (Algemeen GegevensBeheer), gebruiken van een echte arts. Als ze zo’n AGB-code in handen krijgen, kunnen onbevoegde personen declaraties indienen bij zorgverzekeraars en geld uitgekeerd krijgen.

2Hoe komen de fraudeurs aan zo’n declaratiecode?

AGB-codes worden uitgegeven door Vektis, een bedrijf van zorgverzekeraars. Dat controleert of iemand die een persoonlijke code aanvraagt echt arts is. Maar als de code eenmaal is afgegeven, wordt die niet opnieuw gecontroleerd. Zo kan het gebeuren dat iemand de code van een gepensioneerde, geschorste of overleden arts gebruikt.

Volgens een woordvoerder van Vektis is de houder van de AGB-code, de arts dus, verantwoordelijk voor het doorgeven van mutaties. „Je kunt ons AGB-register vergelijken met een telefoonboek. Degene die verhuist moet dat zelf doorgeven.”

De Rotterdamse fraudeur gebruikte een declaratiecode van een psychiater die op dat moment in de gevangenis zat voor een andere, grote fraudezaak. De psychiater zei in een politieverhoor dat hij niets met de valse declaraties te maken had. Toch komt het ook voor dat artsen bewust hun code laten misbruiken tegen betaling, zegt Chris Oomen, bestuursvoorzitter van zorgverzekeraar DSW.

3Op welke schaal vindt de fraude plaats?

Zorgverzekeraars Achmea en DSW zeggen tientallen tot honderden dossiers te hebben liggen over dit soort fraude. Misbruik van de artsencode is zo een van de grootste fraudevormen in de zorg geworden, zegt DSW-voorzitter Oomen.

4Wat vindt de Tweede Kamer?

PvdA, SP en CDA willen opheldering van minister Schippers (Volksgezondheid, VVD) over de miljoenenfraude. PvdA-Kamerlid Bouwmeester: „De minister moet hier zo snel mogelijk naar kijken, maar in eerste instantie is Vektis nu aan zet. Dat moet het toezicht op het gebruik van artsencodes verbeteren.” Een woordvoerder van Vektis laat weten dat het bedrijf graag in overleg met de minister de mogelijkheden tot tussentijdse controles wil onderzoeken.

Minister Schippers, die deze week in China is voor een handelsmissie, komt nog voor Prinsjesdag met een plan van aanpak tegen zorgfraude. „Dat stond al in de planning en deze fraude zal daar zeker ook in worden meegenomen”, aldus een woordvoerder van de minister. De Tweede Kamer vroeg de minister in mei al om een strengere aanpak van fraude in zorg.