Film met orkest: een tijdreis naar Chaplins wereld

Mijn hele leven ben ik al gefascineerd door de fantasiewereld die achter films schuilt en de rol die filmmuziek daarbij speelt. Hoewel ik dagelijks zelf muziek voor films en reclames schrijf, krijg ik niet vaak de kans om een filmsoundtrack live te beluisteren. Om kosten te besparen kiezen film- en reclamemakers tegenwoordig vaak voor met software aangestuurde instrumenten, waardoor ik momenteel weinig met studiomuzikanten werk. Het was daarom een verademing weer eens een orkest in actie te zien dat een menselijke interpretatie van een filmscore ten gehore bracht.

The Circus is een stomme film uit 1928 van Charlie Chaplin. Hij speelt tevens de hoofdrol: een onhandige zwerver, ook bekend als The Tramp, die verliefd wordt op de dochter van een circusdirecteur. In 1967 componeerde Chaplin zelf nieuwe muziek voor de film. Deze filmscore werd onlangs gereviseerd door de Amerikaanse componist en dirigent Timothy Brock (1963) die, nadat hij voor meer dan dertig stomme films nieuwe soundtracks schreef of de oude nieuw lieven inblies, samen met Chaplins familie begon te werken aan de scores van verschillende van Chaplins films.

De film werd geprojecteerd boven het podium van de prachtig akoestisch ontworpen Lage Landen Zaal van het Muziekgebouw Eindhoven. Chaplin ontlokte al snel gelach bij de bezoekers – een wat onverwacht geluid tijdens een klassiek concert. Timothy Brock, die het stuk ook live dirigeerde, zorgde er moeiteloos voor dat de timing van de philharmonie zuidnederland klopte met de film. Mij viel vooral de vioolsoliste op, die met overtuiging Chaplins humor en teerhartigheid ten gehore bracht. Misschien dat een uitgebreidere percussiesectie nog had kunnen zorgen voor een moderner en bombastischer geluid. De score miste wat mij betreft soms wat variatie, maar de traditionele herhaling van leidmotieven zorgde voor een constante sfeer en had op sommige momenten een erg grappig effect, zoals bij de running gag met de ezel die telkens weer opduikt.

The Circus, hoewel zwart-wit en zonder dialogen, is ook voor hedendaagse begrippen een grappige en boeiende film. Het heeft zeker meerwaarde om de score live te horen, zoals dat ook vaak in de begindagen van de film gebeurde. Een tijdreis naar Chaplins wereld. Hopelijk zorgt Timothy Brock er op deze manier voor dat de populariteit van de stomme film weer toeneemt.