De bouwplaats

Opzichter Vladimir: „Umid, heb jij papieren?” Umid, lachend: „Tuurlijk!”

Vladimir: „Dan is het goed.”

Op de grootste bouwplaats van het Moskouse stadsdeel Tsaritsyno doet Vladimir voor hoe hij zijn arbeiders controleert. Aan de overkant van de autoweg ligt paleis Tsaritsyno, dat Catharina de Grote liet neerzetten en weer deels liet afbreken. De vorige burgemeester van Moskou voltooide het paleis ruim twee eeuwen later alsnog.

Umid, een jonge Tadzjiek uit Centraal-Azië, is een van de 1.400 mannen die hier een nieuwe woonwijk aanleggen. Een omheining schilderend (de projectontwikkelaar komt straks kijken) legt hij uit dat hij natuurlijk geen papieren heeft. „Zonde van het geld.”

Een werkvergunning zou hem een weekloon kosten en hij spaart nu voor een auto in Tadzjikistan. Met 700 euro per maand verdient hij hier oneindig veel meer dan thuis, ook al werkt hij voor de helft van de Russische marktprijs.

Legale migranten werken veel in fastfoodketens, op markten en bij bedrijven die voor de gemeente werken, zoals in het groenbeheer.

De meeste illegalen werken in de bouw. „Het quotum voor ongeschoolde migranten is te laag”, zegt opzichter Vladimir. „En Russen doen het niet voor deze prijs.” Waar vindt hij arbeiders als Umid? Vladimir houdt het vaag: „In heel Rusland.” Langs uitvalswegen bestaan plekken waar busjes van bouwbedrijven en illegale dagloners elkaar ’s ochtends weten te vinden.

Vladimirs bouwbedrijf heeft in tien jaar tijd 5 miljoen euro aan boetes betaald wegens tewerkstelling van illegalen. De kosten worden direct doorberekend in de prijs van de appartementen. Het kan niet anders, zegt hij. „Zonder illegalen ligt het hier stil.”

Vladimir ziet niets in een visumregime naar Europees en Amerikaans voorbeeld. „Visa? Die gaan we dan toch gewoon kopen.” Het grootste probleem zit volgens hem in de ‘tussenaannemers’ die in het bouwproces geld opeisen zonder er echt iets voor te doen. „De Russische marktprijs voor arbeiders kan pas betaald worden als zij verdwijnen.” Is er een kans dat dat gebeurt? De opzichter schudt zijn hoofd.