Commissie beveelt heropening onderzoek dood VN-chef Dag Hammarskjöld

Dag Hammarskjöld inspecteert VN-troepen in Congo in 1961. Foto ANP

Een internationale commissie, die de dood van VN-chef Dag Hammarskjöld afgelopen jaar opnieuw onder de loep nam, adviseert de zaak naar de doodsoorzaak te heropenen. Dat meldt persbureau AP. Over de toedracht van zijn dood bestaan nog altijd veel onduidelijkheden.

De commissie vond dat de dood Hammarskjöld inderdaad onder verdachte omstandigheden heeft plaatsgevonden. Opmerkelijk is dat de commissie concludeert dat de NSA cruciale informatie bezit over zijn doodsoorzaak. De commissie vroeg bij de NSA drie verschillende bandopnamen op uit de archieven van de NSA, waaronder opnamen van het radioverkeer van verkeerstoren van het vliegveld Ndola en het vliegtuig. Maar de commissie kreeg tot nu toe nul op het rekest, onder andere omdat twee van de drie opnamen zijn bestempeld als ‘top secret’.

In een begeleidende brief schrijft de commissie:

Ons antwoord op de vraag of het gerechtvaardigd is een onderzoek door de VN te heropenen gezien het bewijs dat nu voorhanden is, is een volmondig ja. Volmondig omdat we denken dat een antwoord op de vraag waarom het vliegtuig neerstortte, binnen handbereik is.

VN-chef moest bemiddelen in Congo

Hammarskjöld, secretaris-generaal van de VN, kwam in 1961 om het leven bij een vliegtuigcrash in Noord-Rhodesië (nu Zambia). De Zweedse diplomaat was bezig met een vredesmissie in Congo dat te kampen had met een burgeroorlog met de opstandige provincie Katanga, toen de Zweedse DC6, de ‘Albertina’ vlakbij het vliegveld van Ndola neerstortte. Hammarskjöld moest namens de VN vredesonderhandelingen tussen Congo en Katanga op gang krijgen.

Het vliegtuig waarin Dag Hammarskjöld samen met zestien andere inzittenden in 1961 omkwam nadat het neerstortte. Foto ANP

Een bom of werd het vliegtuig neergeschoten?

Drie onderzoeken hebben de oorzaak van de vliegtuigcrash tot nu toe niet aan het licht kunnen brengen. Het lot van Hammarskjöld is sindsdien ten prooi gevallen aan verschillende samenzweringstheorieën, waaronder de theorie dat er een bom aan boord was of dat het vliegtuig uit de lucht is geschoten. Afgelopen jaar onderzocht een internationale groep van juristen al het bewijsmateriaal dat zich de afgelopen vijftig jaar heeft opgestapeld.

De commissie somt in het onderzoek alle verdachte zaken op die de afgelopen jaren aanleiding hebben gegeven tot speculaties:

- Zo verklaarde de enige overlevende, de Amerikaanse beveiliger Harold Julien (die later alsnog aan zijn verwondingen overleed), dat het vliegtuig voor de crash ontplofte.
- Julien en andere getuigen zouden voor de crash vuur in de lucht hebben gezien.
- De oorspronkelijke rontgenfoto’s van het lichaam van Hammarskjöld zijn verdwenen en nooit meer teruggevonden.
- Hammarskjöld zou volgens Julien verschillende keren hebben geroepen ‘ga terug’ voor het vliegtuig neerstortte.

In de commissie zaten diverse bekende juristen zoals de Zuid-Afrikaan Richard Goldstone, die onderzoek deed naar het conflict in Gaza, de voormalige Zweedse diplomaat Hans Correll en de Nederlandse Wilhelmina Thomassen, die onder meer rechter bij de Hoge Raad was.

Lees hier het hele rapport: