...voor klokkenluiders

foto’s afp, ap en reuters

Als ze staatsgeheimen lekken, moeten klokkenluiders rekening houden met een leven in gevangenschap – in een cel, of op een vrijplaats waar ze net zo min bewegingsvrijheid hebben.

Soldaat Chelsea, voorheen Bradley Manning werd twee weken geleden tot 35 jaar gevangenisstraf veroordeeld voor het lekken van 700.000 documenten aan WikiLeaks. Het is de langste straf ooit uitgedeeld in de VS voor lekken naar de media. Conservatieven onthaalden het vonnis als een goede waarschuwing voor klokkenluiders in spe. Manning werd vrijgesproken van de zwaarste beschuldiging, het helpen van de vijand, waarop in de VS de doodstraf staat.

Onder Obama zijn zeven klokkenluiders, onder wie Snowden, aangeklaagd wegens het lekken van documenten – meer dan de drie die onder alle vorige Amerikaanse presidenten samen zijn aangeklaagd. In 2011 liet de regering op het laatste moment de aanklachten vallen tegen Thomas Drake, een oud NSA-werknemer die met informatie naar buiten trad over een in zijn ogen geldverslindend en privacyschendend NSA-programma.

Voortvluchtige klokkenluiders lijken een leven van huisarrest tegemoet te gaan. Edward Snowden, die geldt als de meest gezochte man op aarde, zit op een tijdelijke verblijfsvergunning in Moskou. Of hij daar zal blijven is onduidelijk.

De derde beroemde klokkenluider, WikiLeaks-oprichter Julian Assange, zit al een jaar in de Ecuadoriaanse ambassade in Londen, waar hij slaapt in het vrouwentoilet omdat daar het minste lawaai is. „Ik mis de hele buitenwereld,” zei hij in augustus tegen het blad Who. Zijn zoon en zijn moeder zouden dusdanig bedreigd zijn, dat ze een andere identiteit hebben moeten aannemen.

Toch is Assanges advocaat, Mark Stephens, ervan overtuigd dat er klokkenluiders zullen blijven opstaan. „Er is zoveel meer geheime informatie, er zijn zoveel meer mensen die daar toegang toe hebben. Er zullen er ook meer zijn die op een dag besluiten dat het zo niet langer kan,” zei hij in het blad Pacific Standard.