Jacques werd volwassen

Fotograaf Ad Nuis en auteur Arthur van den Boogaard maken eens in de twee weken een foto ‘opnieuw’ en belichten de tijd ertussen.

Gemeentelijk projectleider Jacques van Trommel (78) aaide in de zomer van 1943 de hond van de boerenfamilie Bos aan de Graasweg in Azelo.

„Pukkie heette-ie: de boerenhond die drie jaar lang mijn vertrouweling was. Aan het begin van de oorlog woonde ons gezin in Scheveningen. Na de bezetting verhuisden we naar Den Haag. Mijn Joodse vader vertrok naar Engeland; drie kinderen, zijn vrouw en ouders achterlatend. Het dragen van een Jodenster vond ik aanvankelijk bijzonder. Dat veranderde snel en in augustus 1942 verhuisde ik naar een onderduikadres bij de familie Bos in Azelo. Van de tocht herinner ik me flarden: de treinreis, een groot doktershuis en de fietsrit naar een boerderij waar ik alleen werd achtergelaten. De sprookjesachtige kinderwereld was voorbij. Ik zag de wereld ineens als volwassene, was constant alert op ontdekking. Het was een onveilig onderduikadres. Boer Johan deed op branieachtig wijze verboden zaken zoals ’s nachts clandestien slachten. Er waren vaak invallen van Duitsers. Zodra ze het erf op reden vluchtte ik: naar het graan op het land of in een drooggevallen sloot. Soms bleef ik daar een halve dag liggen. Het ergste was de grootvader: een tiran voor zijn kinderen, kleinkinderen en ook voor mij. Hij hield toezicht op mijn werkzaamheden: naar school ging ik niet. De boerin, mama Lien, probeerde mij te ontzien en stelde voor dat ik af en toe een uurtje mocht spelen. ‘Um zola wearkn d’en verrekten judde’, zei opa Bos en zo geschiedde, de hele dag door. Stallen uitmesten, hooi keren, schoven binden, melkbussen sjouwen: veel te zwaar werk. Pukkie was mijn troost. We zochten elkaar op en dan haalde ik hem aan. Aandacht was hij niet gewend. Tegen ratten en bunzings was Pukkie agressief. Maar als hij mij zag kwispelde hij. Op 5 april 1945 werden Almelo en omgeving bevrijd door de Canadezen. Ik was in het weiland naast de boerderij bezig met prikkeldraad en weet nog precies de ontspanning die ik voelde. Geen idee wat er komen zou, maar de angst was voorbij.”

U kunt zelf ook een foto insturen. Nuis en Van den Boogaard nemen contact op als uw foto ‘opnieuw’ gemaakt wordt. Stuur aan: opnieuweenfoto@gmail.com