Helft G20 steunt ‘ferme reactie’

Met een diplomatiek offensief proberen de VS internationale steun te verwerven voor een aanval op Syrië. Zaterdag komt minister Kerry aan in Litouwen voor overleg met EU-ministers.

Poetin en Obama in afwachting van het groepsportret na afloop van de G20-top. Foto Reuters

Elf landen die deelnamen aan de G20 zijn het erover eens dat het Syrische regime chemische wapens heeft ingezet tegen burgers. In een kleine diplomatieke overwinning voor de Amerikaanse president Obama ondertekenden ze een verklaring die oproept tot een „krachtige internationale reactie op een grove schending van de regels van de wereld”. Maar de verklaring sprak niet expliciet over militair ingrijpen.

President Obama probeert in het buitenland en in het Amerikaanse Congres steun te vinden voor een vergeldingsactie. Hij houdt dinsdag een toespraak om de Amerikaanse bevolking te overtuigen dat een militaire interventie in Syrië noodzakelijk is.

„Ik ben verkozen om oorlogen te beëindigen, niet om ze te beginnen”, zei de Amerikaanse president Obama gisteren in Sint-Petersburg. „Ik heb de laatste vier en een half jaar alles gedaan wat ik kon om te zorgen dat we minder uitgaan van militaire macht als middel om te voldoen aan onze internationale verplichtingen en de Amerikaanse bevolking te beschermen. Maar wat ik ook weet is dat er tijden zijn waarin we moeilijke keuzes moeten maken als we gaan staan voor zaken die we belangrijk vinden. En ik ben ervan overtuigd dat dit zo’n tijd is.” Maar Obama gaf toe dat er onenigheid was over de vraag of militaire ingrijpen is toegestaan zonder mandaat van de VN-Veiligheidsraad. Daarin liggen Rusland en China dwars.

Dit bezwaar kwam ook terug tijdens een informele top van Europese ministers van Buitenlandse Zaken in de Litouwse hoofdstad Vilnius vrijdag. Frankrijk zocht daar steun voor een vergeldingsactie. De Franse minister Laurent Fabius probeerde zijn ambtgenoten ervan te overtuigen dat het Syrische regime verantwoordelijk was voor de vermeende gifgasaanval, waarbij volgens de VS ruim 1.400 mensen omkwamen.

Maar Fabius kreeg weerwoord van de Duitse minister Guido Westerwelle en enkele van zijn collega’s die vinden dat de conclusies van de wapeninspecteurs van de VN moeten worden afgewacht. Dat kan echter nog weken duren en zij zullen alleen vaststellen of er chemische wapens zijn gebruikt, en niet wie verantwoordelijk is.

Sommige EU-landen zijn tegen een interventie in Syrië zonder toestemming van de Veiligheidsraad, waardoor het moeilijk is voor de EU om tot een gezamenlijk standpunt te komen. De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken John Kerry zal zaterdag in Vilnius zijn Europese collega’s proberen te overtuigen. (AP, Reuters)