Een voltooide voetballer

Onder Louis van Gaal is Robin van Persie de nieuwe leider van Oranje. Het aanvoerderschap komt voor hem precies op het goede moment. „Hij is nu klaar om die rol te vervullen.”

Van Persie deze week tijdens de training van het Nederlands elftal in Noordwijk. Foto Bastiaan Heus

Het wonderseizoen van Robin van Persie bij Manchester United is in drie begrippen samen te vatten, zegt René Meulensteen. „Voldoening: eindelijk de titel, de reden ook dat hij naar ons kwam. Ten tweede: bevestiging van zijn enorme kwaliteiten. En drie: ambitie, de wil om nog veel meer te bereiken.” Volgens de veldtrainer van de gepensioneerde Sir Alex Ferguson, die vorig seizoen met de spits van het Nederlands elftal werkte, komt het aanvoerderschap van Oranje daarom ook precies op het goede moment voor Van Persie. „Hij is nu klaar om die rol te vervullen.”

Sinds de bondscoach twijfelt aan de houdbaarheid van Wesley Sneijder, is Van Persie de nieuwe leider onder Louis van Gaal. Maar met zijn enorme staat van dienst keek toch al iedereen naar hem op. „Kijk naar Robin”, galmt door het lege stadion in het Estse Tallinn als Van Gaal een afwerkoefening becommentarieert. Van Persies loopacties en bewegingen voor het doel gelden als lesstof voor spitsen. Hij is een rolmodel, alleen al door zijn klasse. Weinig zo viriel als een profvoetballer in topvorm, en weinig profvoetballers in topvorm als Van Persie de afgelopen twee jaar.

Van Persie is „heel erg vereerd” met het aanvoerdersschap, zei hij deze week. „Daarin besef ik ook dat ik gekozen ben om wie ik ben, dus ook mezelf moet blijven. Ik gedraag me dus niet anders, want die band krijg je op basis van wie je bent en hoe je als mens in elkaar zit.”

Neem deze week in hotel Huis ter Duin, bij de interviewsessies. Stefan de Vrij zit er wat sneu bij achter zijn tafeltje, wachtend op een verslaggever die nooit zou komen. Van Persie maakt er lol om. „Ga even bij hem zitten joh”, zegt hij tegen een van de journalisten aan zijn eigen tafel. Je kunt je ineens bijna niet voorstellen dat hij niet sprak met de pers tijdens het EK in Polen en Oekraïne, nog geen vijftien maanden geleden. Hij wilde niet over zijn toenmalige club Arsenal praten, maar had achteraf „niet goed ingeschat” welk beeld hij zo creëerde, zei hij na het EK.

Ooit was hij het stuurse jongetje op de camping, zoals schrijver A.F. Th. Van der Heijden zijdelings optekende in Tonio. Vol van „schuwe brutaliteit”. Daarna de adolescent die wegens „ongeïnteresseerd en negatief gedrag”, aldus trainer Bert van Marwijk toen, uit de Feyenoord-selectie werd gezet. En nu, tien jaar later, is hij de charismatische aanvoerder van Oranje. Die een woordje klaar heeft voor jonge spelers en als aanvoerder niet kan wegduiken voor zijn verantwoordelijkheden naar de media toe.

Dat Van Persie geen makkelijke jongen was? „Ach wat zou het. Wie heeft zich niet ontwikkeld in tien jaar tijd?”, zegt Meulensteen. „Ieder mens gaat door fases heen. Spelers settelen zich met hun partner, krijgen kinderen. Dan komen ze er wel eens achter: wat was ik toen eigenlijk een dom varken. Daar is niks mis mee. Robin herkent denk ik juist door zijn eigen ervaring de momenten waarop hij anderen kan helpen.”

Niets is makkelijker dan leiderschap in goede tijden, en dat weet Van Persie zelf ook. „We hebben nog geen crisisje meegemaakt”, zei hij een paar maanden geleden. „Ook dan moeten we sterk zijn.” De kwalificatiereeks betekent helemaal niets op het moment dat Nederland in blamerende stijl afgaat op het WK in Brazilië. En dan? Hoe stelt hij zich dan op? Tijdens het groepsgesprek na het mislukte EK hield hij zijn mond, tot onvrede van de nieuwe bondscoach Van Gaal. Hij had in de groep een hechte band met voetbalvrienden Ibrahim Afellay en Khalid Bouhlarouz, maar de suggestie van groepjesvorming verwerpt hij. „Onzin”, zegt hij nu.

Meulensteen denkt dat het wel goed zit met het incasseringsvermogen van Van Persie. „Het ligt er aan of kritiek terecht of onterecht is. Feitelijk is kritiek niet meer dan het uitwisselen van meningen. Als mensen op een professionele manier met elkaar omgaan dan is dat normaal. Maar het moet wel terecht zijn. Robin denkt over heel veel na. Alles wat hij zegt is onderbouwd. Ik moest het ook naar hem toe waarmaken als trainer. Profs op zijn niveau hebben het vrij snel door als je maar wat raaskalt.”

Het was indrukwekkend om te zien hoe Arjen Robben en Van Persie zich vorige maand in Faro bij een ongeval direct opwierpen als leiders. In de training daags voor de oefenwedstrijd tegen Portugal botsten Jonathan de Guzman en Dirk Kuijt hard met de koppen tegen elkaar. Ze bleven roerloos op het veld liggen. In de akelige scène viel direct op hoe Van Persie met een EHBO-koffer naar de plek des onheils spurtte. Robben riep direct om een ambulance voor De Guzman, die een hersenschudding opliep.

Leiderschap heeft daar „op zich” niks mee te te maken, zegt Van Persie. „Mensen die mij een beetje kennen weten dat ik zeker in zulke situaties heel behulpzaam ben, en rustig kan blijven. Als je kinderen hebt dan gebeuren er ook wel dingetjes – dan moet je ook rustig blijven. Daarin ben ik goed, denk ik. Dat zit in je als mens. Je wilt helpen. Je wil ervoor zorgen dat het weer een rustige situatie wordt. Juist dan moet je scherp blijven.”

Over kinderen gesproken: Van Gaal amuseerde de pers toen een Estse journalist vroeg of het nu goed is dat een van de spelers van Estland voor de wedstrijd vader is geworden van een dochter. „I believe in the total human being principle”, zei Van Gaal. „Als een speler gelukkig is, speelt hij beter. Want de pass die een speler verstuurt, wordt ook beïnvloed door zijn omgeving.” De bewuste speler – Konstantin Vassiljev – maakte de twee doelpunten van Estland.

Projecteer dit ‘totale mensprincipe’ op Van Persie en het moet haast wel in perfecte balans zijn allemaal. Vader, echtgenoot, carrière. In de wedstrijd dat hij kampioen werd met United tegen Aston Villa, scoorde hij een hattrick. De tweede goal was een magnifieke volley uit een pass van Wayne Rooney. „In die wedstrijd kwam alles samen”, zegt Van Persie. „En alles kwam bij elkaar in die ene aanval. We hadden echt getraind op die pass, dat is geen lulverhaal. Vlak voor de wedstrijd hadden we het er nog over. Rooney zei: Don’t forget about that pass. I’ll give it to you.

De manier waarop hij bij Manchester binnenkwam was „fantastisch”, zegt Meulensteen. „Geen bla bla. Gewoon trainen en zijn doelpunten maken. United is altijd een club van geweldige persoonlijkheden geweest, Hij heeft daar toch makkelijk zijn plek in gevonden.”

Van Persie, dertig jaar nu, is in zekere zin een voltooide voetballer. De beste speler van Engeland geweest, hij won bij Manchester United een titel na zeven jaar zonder prijzen bij Arsenal. Maar de honger blijft. „Ik heb altijd willen winnen. Nu je gewonnen hebt, ligt die standaard bij: moeten winnen. Je kent nu het gevoel, weet wat het losmaakt bij alles en iedereen om je heen: fans, staf, spelers, club. Dat gevoel wil je elk jaar. Ik heb het daar met Rio Ferdinand over gehad, hij zei: nu wil je echt niet meer anders. Hij heeft daar gelijk in gehad. Ik zie het nu ook zo: de enige optie is kampioen worden. Ik word daar niet onrustig van, maar tweede of lager betekent: seizoen niet geslaagd. Zo denkt iedereen bij ons. Dat vind ik fijn, zo ben ik.”