Een taxi met sterren

De chauffeurs van Uber willen ieders privéchauffeur zijn.

Een chauffeur van Uber rijdt voor bij een klant. De chauffeurs worden door de klanten beoordeeld, bij een te laag gemiddelde mogen ze niet meer voor Uber rijden.

Een taxi nemen in de grote steden in Nederland is vaak stressvol. Je loopt kans dat een korte rit geweigerd wordt en je moet meestal de voorste auto kiezen, als je pech hebt een Mercedes van 15 jaar oud. Onderweg kijk je naar de rare sprongen van de meter en bedenk je hoeveel fooi je moet geven om geen ruzie met de chauffeur te krijgen. Met name Amsterdamse taxi’s zijn berucht. Toeristen wordt door reisgidsen afgeraden om hier in een taxi te stappen. Sinds mei dit jaar zijn de toelatingseisen voor chauffeurs in Amsterdam door de gemeente flink verzwaard. Maar het zijn smartphones, niet strengere regels, die zorgen voor de grootste vernieuwing. Steeds meer apps maken het nemen van een taxi sneller en makkelijker.

Een nieuwe taxioorlog is uitgebroken en die draait om service. De wegbereider hiervan is Uber, een app die belooft ‘everyone’s private driver’ te zijn.

„Uw Uber komt er nu aan!”, meldt mijn iPhone, een paar minuten nadat ik een ‘black car’ heb besteld. Een nagelnieuwe Mercedes S klasse stopt voor mijn neus. Chauffeur Bart, met pak en das, houdt de deur voor me open. De passagiersstoel is voorover gebogen zodat ik achterin mijn benen kan strekken. Er liggen pepermuntjes in de armsteun en er zijn flesjes water, tijdschriften en draadloos internet. Mijn chauffeur vraagt of het milieuvriendelijke start-stopsysteem van de motor me stoort. Na de rit stap ik uit zonder mijn portemonnee te hoeven trekken. Afrekenen gebeurt automatisch via mijn Uber account. De rit kost me iets meer dan een gewone taxi, volgens Uber is het verschil gemiddeld tien procent. Maar een Uber-chauffeur betaal je geen fooi; die zit inbegrepen in de prijs.

Uber heeft geen eigen wagenpark of chauffeurs maar werkt samen met een paar honderd chauffeurs die gewoonlijk rijden voor bedrijven en hotels, het ‘contractvervoer’. Je bent verzekerd van een auto uit de topklasse, zoals een Mercedes S, BMW 7 of Audi A8, zonder taxibordje op het dak. Chauffeurs zien op hun iPhone of er ritten in de buurt worden aangevraagd door Uber-gebruikers. Een ‘heatmap’ toont ze waar in de stad de vraag het grootst is.

In Amsterdam groeit Uber sneller dan in herkomststad San Francisco, zegt Niek van Leeuwen van Uber Nederland. „We zijn geen vervoersbedrijf maar een technologiebedrijf. Doordat we gebruik maken van bestaande auto’s en chauffeurs kunnen we makkelijk uitbreiden in nieuwe steden.” Bij aankomst in andere steden als Sydney, Stockholm of Singapore hoef je alleen maar de Uber-app te openen.

Spijkerbroek

„Je merkt aan klanten dat ze lang hebben gesnakt naar dit soort service”, zegt Bart Sprangers, al twintig jaar chauffeur in het contractvervoer en sinds kort ook voor Uber. „Ik verbaas me over chauffeurs op de opstapmarkt (de taxi’s die je op straat kunt nemen, red.) die spijkerbroeken dragen, niet uitstappen voor klanten, hun radio hard aan hebben staan, bellen, roken in hun auto en scheurend wegrijden.” Een van de sterkste punten van Uber vindt Bart de beoordeling van één tot vijf sterren die klanten geven aan chauffeurs. Het zorgt voor meer eer in zijn werk en wakkert competitie tussen chauffeurs aan. „Als de rating te laag is, lig je er bij Uber zo weer uit. Dat heb je bij de TCA (Taxi Centrale Amsterdam) niet. Daar wordt ook steeds meer gehamerd op kwaliteit, maar zonder zo’n ratingsysteem verslapt de aandacht weer snel.”

Chauffeurs kunnen ook passagiers beoordelen, maar Sprangers heeft nog geen onbeschofte gasten gehad. Sprangers prijst de efficiency van Uber, maar waarschuwt dat de aanrijtijden te lang kunnen worden als de populariteit blijft groeien. Om de vraag aan te kunnen biedt Uber sinds kort ook ritten aan in auto’s die iets eenvoudiger zijn, zoals een Mercedes E-klasse, voor een prijs die vergelijkbaar is met die van een gewone taxi.

Wat vindt TCA van de nieuwkomers? „We houden het nauwlettend in de gaten”, zegt woordvoerder Sanne Takman, „Het houdt ons en onze chauffeurs scherp.” Ze sluit niet uit dat deze concurrentie een gunstig effect heeft op het serviceniveau van alle Amsterdamse taxi’s.

Chauffeur Dave Kuipers van Holland Business Limo, met meer dan vijfhonderd Uber-ritten achter de rug en een rating van bijna vijf sterren (hij heeft een gemiddelde van 4,8), houdt contact met zijn klanten via Twitter. In een tweet spot hij met een concurrent van Uber die deze maand gelanceerd is: „Nou daar is hij dan hoor: DriveUgo. HET ei van Columbus op de Amsterdamse taximarkt. Kuch kuch. Bijna complete kopie van Uber.”

Kia Optima

Ugo is van start gegaan met een eigen vloot van twintig auto’s en chauffeurs in vaste dienst. De oprichters hebben in San Francisco gewoond en erkennen dat Uber ze geïnspireerd heeft. Inderdaad lijkt de app sprekend op die van Uber. Maar de taxidienst van Ugo richt zich op een ander segment van de markt. Je rijdt bij Ugo in een witte Kia Optima met opvallende bestickering. De prijs is volgens Ugo zo’n tien procent lager dan een gewone taxi, terwijl ze mikken op een hoger serviceniveau. Ze maken reclame met de zin ‘Voor iedereen die er klaar mee is’.

De Ugo-chauffeur die ik tref, een jongen van een jaar of twintig, is zo beleefd dat ik er lichtelijk ongemakkelijk van word. Ik ben verrast door de uitrusting van de Kia. Leren bekleding, wifi, een panoramadak, weinig motor- of buitengeluid. Ugo wil iPads toevoegen waarmee klanten muziek naar hun voorkeur kunnen afspelen. Een prima auto om mee naar huis gereden te worden na een avond uit. Arriveren met Uber en naar huis gaan met Ugo lijkt me een mooi calvinistisch compromis.