Bijna alles maakt ons vadsig, wie helpt ons?

We leven in een dikmakende omgeving en die laat zich moeilijk bedwingen. Ook niet door de 30.000 cardiologen en hartonderzoekers die begin deze week de Amsterdamse RAI bevolkten. Ze bezochten hun grote jaarlijkse, Europese hartcongres. Geven cardiologen het goede voorbeeld? Volgen ze hun eigen adviezen wel op?

De RAI kent begane grond en een eerste verdieping. Er zijn trappen en roltrappen. Eenvoudig turfwerk leverde op dat 95 van de 100 cardiologen de roltrap omhoog namen. Terwijl ze weten dat traplopen goed is voor hart- en bloedvaten. En voor longen. En voor spieren, pezen en botten. En als je het maar vaak genoeg doet, bestrijd je ook nog overgewicht. Artsen weten dat. Het staat in hun richtlijnen. Voordat ze pillen tegen hoge bloeddruk en een hoog cholesterolgehalte voorschrijven, moeten ze bij hun patiënten aandringen op leefstijlveranderingen. Neem de trap. Stap een paar haltes eerder uit de tram, of wandel eerst een paar haltes voordat je de tram naar het centrum en het Museumplein neemt. Dat deden de cardiologen ook niet. Met zijn allen hokten ze samen op de perrons van de twee tramhaltes vlak voor de RAI.

Nee, dokters geven zelden het goede voorbeeld.

Dat was ook al zo toen duidelijk was dat roken longkanker veroorzaakt. Dokters bleken verstokte rokers en ze hielden er pas laat mee op. Voor de RAI stonden er nog steeds een paar te paffen.

Inmiddels leven we in een dikmakende omgeving. Eten is overal verkrijgbaar en goedkoop. De lift en roltrap zijn makkelijker te vinden dan de trap. Obesogeen, noemen de dokters het. Maar er zijn er maar weinig die er iets tegen doen. Artsen niet, politici ook niet.

De afgelopen jaren werd duidelijk dat onze obesogene wereld nog gevaarlijker is dan we dachten. Niet alleen het gebrek aan beweging versnelt de komst van chronische ziekten en de dood. Net zo erg is lang zitten. Wie het aanbevolen half uur per dag matigintensief beweegt, maar ook nog zitten verruilt voor lichtintensieve beweging (staan bijvoorbeeld) verdubbelt zijn levenswinst.

Deze dodelijkheid van langdurig zitten viel zelden op, maar de komende jaren wordt het een belangrijk gezondheidsissue. Over twintig jaar luisteren de cardiologen wandelend op een loopband naar de praatjes op hun congres. Maar dat is lang nadat de kantoorwerkers hun stoel al voor een loopband, staanplaats of bureaufiets hebben verruild.

Wim Köhler