Gevaarlijker dan-ie lijkt

Ook de toeristische trekpleisters die iedereen kent, hebben verborgen kanten Zeven correspondenten brengen deze zomer een hele dag door op zo’n plek Deze week de laatste aflevering: de Tafelberg

Foto Bloomberg

Correspondent Zuid-Afrika

Zestig meter was de Zuid-Afrikaan Ilan Blecher naar beneden getuimeld. De 19-jarige student was uitgegleden op de Tafelberg. Urenlang hadden parkwachters de berg uitgekamd op zoek naar de student in de hoop hem levend te vinden. Tevergeefs. Het is de ochtend na het ongeluk en de parkwachters zijn nog moe van de zoektocht. Ze zitten in het kantoor van SANParks, de Zuid-Afrikaanse organisatie die het natuurpark beheert. „De Tafelberg oogt vriendelijk”, zegt de 56-jarige Hilton Blumeris, die verantwoordelijk is voor alles wat met veiligheid te maken heeft op de iconische platte berg. „Ik denk dat de berg wordt onderschat.” Hij staart naar een landkaart in zijn kantoor aan de voet van de bergketen. „Ik heb zelfs vrouwen op hoge hakken omhoog zien gaan. Dan krijgen we uren later een telefoontje of we hen naar beneden kunnen helpen.”

Drie doden, een rustig jaar

Voor de parkwachters is het een wekelijkse bezigheid om wandelaars van de 1.085 meter hoge berg te halen. Het afgelopen jaar redden ze 77 wandelaars en vielen er drie doden. Dat was een zeer rustig jaar, zegt Blumeris – in 2009 waren er vijftien doden en in 2006 twintig. Hikers glijden uit op natte stenen. Of ze raken het pad kwijt en eindigen op een richel boven een diepe afgrond. En dan is er het wolkendek dat opeens over de berg kan zakken waardoor je onderkoeld kunt raken en geen hand voor ogen ziet. Daarbij kan de wind oplopen tot een snelheid van 130 kilometer per uur.

De eerste Europeanen die de Tafelberg zagen waren de Portugese ontdekkingsreizigers onderweg naar India. Bartolomeu Dias zeilde langs het huidige Kaapstad in 1488 en Vasco da Gama in 1497. Het was de Portugese kapitein António de Saldanha die in 1503 aan land ging omdat hij de weg kwijt was geraakt. Hij beklom de berg en gaf het de naam Taboa do Cabo, Tafel van de Kaap. Eeuwen later is de berg is nog steeds vrij toegankelijk. Er staan geen hekken om het park. Juist dat maakt het beschermen van zowel de berg als de bezoekers zo lastig, vertelt senior parkwachter Ralph Kelly (47). Het is negen uur ’s ochtends en hij patrouilleert met twee collega’s in een bos op de flanken van de berg. In hun legergroene kleding klimmen ze een pad op naast een bergbeekje.

Joggers in regenjassen passeren hen. Een vrouw rekt en strekt zich in verschillende yogaposities. Halverwege loopt een man met een sporttas. Kelly gebiedt hem de tas open te maken en graait erin. De parkwachters hebben de bevoegdheid om te fouilleren. Ze zijn op zoek naar stenen en planten, vertelt Kelly. De Tafelberg heeft een extreem rijke vegetatie. Regelmatig worden er planten en bloemen van de berg geplukt voor de verkoop. Maar niets mag uit het park worden meegenomen.

Boomschorsstroper

Kelly werkte voorheen als inspecteur bij de politie. Nu is hij agent van de berg. Hij loopt het bos in en duwt takken weg. Dan zet hij het plots op een rennen. Hij springt over boomstammen heen met zijn walkietalkie in de hand. „Ik kan hem niet goed zien”, schreeuwt hij naar een collega. Kelly is een stroper op het spoor van de beukenhoutboom. De schors wordt van de boom afgesneden omdat sommige Zuid-Afrikanen denken dat het helpt tegen maagpijn. Onderaan de berg fouilleert Kelly een man. Zijn voeten zijn nat en Kelly ruikt de schors aan zijn handen. Maar de verdachte heeft niets op zak. Geen mes en geen boomschors. Zonder bewijs moet Kelly hem laten gaan.

Enkele honderden meters boven het bos zit de 45-jarige Mike Williams in de controlekamer van de kabelbaan. Degenen die de berg niet op willen of durven, of daar niet toe in staat zijn kunnen met een gondel omhoog. Williams probeert in te schatten of ze vandaag opengaan. Vanuit het grote raam in de controlekamer probeert hij de wolken te lezen die op de berg afkomen.

Hij legt contact met collega’s om te horen hoe het weer bovenop de berg is. Ze kijken vooral naar de windsnelheid en -richting. Als het te hard waait, gaat de gondel te veel schommelen en kunnen ze niet naar boven. De afgelopen twee dagen waren ze dicht. Tot opluchting van toeristen die langer in Kaapstad zijn gebleven in de hoop toch naar boven te kunnen gaat de berg vandaag weer open.

Al snel is het een kakofonie van talen in de rij voor de kabelbaan. Zo’n 800.000 bezoekers per jaar gebruiken de kabelbaan. De 32-jarige Lincoln Hantam is een van de machinisten en staat in het midden van de gondel. Hij is geboren en getogen in Kaapstad maar toen hij een jaar geleden begon te werken bij de kabelbaan was hij nog nooit eerder bovenop de Tafelberg geweest. Dat geldt ook voor veel van zijn familieleden en vrienden.

De kabelbaan is duur voor veel Zuid-Afrikanen, legt Hantam uit. „Bovendien vragen veel vrienden me wat ze op de berg moeten doen. Neem een drankje mee en iets te eten en geniet van het uitzicht, vertel ik hun dan. „Voor veel mensen die hier wonen is de berg minder bijzonder. Wij zien ’m iedere dag.”