Een historische omslag

In het energieakkoord op weg naar een duurzame energievoorziening wordt niks gedaan aan een vergroening van ons fiscaal stelsel. Een gemiste kans?

Nederland maakt door het energieakkoord een historische omslag van kolen naar windenergie. Vijf oude kolencentrales worden gesloten en het opgestelde vermogen aan wind op zee zal tot 2023 vertwintigvoudigen! Deze marsroute leidt vanaf 2015 elk jaar opnieuw tot extra windparken, voldoende om een half miljoen huishoudens van stroom te voorzien. Het perspectief is bovendien een innovatieve sector met veel werk voor offshorefirma’s en havens.

Door de komst van zoveel windenergie zullen óók de nieuwe kolencentrales het moeilijk krijgen. De variabele kosten van windenergie zijn namelijk bijna nul en kolenstroom wordt daardoor van de markt gedrukt. Dit mechanisme is effectiever dan behoud van de kolenbelasting. Bovendien is het juridisch lastig om het tarief van de kolenbelasting zodanig te verhogen dat ook de nieuwe kolencentrales onrendabel worden.

In het energieakkoord is daarnaast een belangrijke fiscale vergroeningsmaatregel afgesproken die de maatschappelijke beweging van onderop een impuls geeft. Mensen die samen in de buurt energie opwekken, bijvoorbeeld door zonnepanelen op het dak van een school, krijgen een korting van 7,5 eurocent per kilowattuur.

Een gemiste kans is dat er nog geen overeenstemming is bereikt over een fiscale prikkel die woningeigenaren in de koopsector beloont voor investeringen in isolatie. Dit zou de overheid geen cent kosten en veel banen opleveren in de bouw. Milieu-organisaties, maar ook veel bedrijven realiseren zich dat een energierevolutie pas echt tot stand komt met een hoge CO2-prijs voor de industrie. Nationale invoering daarvan leidt echter niet tot minder CO2-uitstoot door grenseffecten, zoals kolenstroom uit Duitsland. Europa kan dat beter oplossen.