‘YouTube dankt techniek aan porno’

◯ Waar ◯ Grotendeels waar ◯ Half waar ◯ Grotendeels  onwaar ◯ Onwaar

Afgelopen dinsdag in nrc.next

De aanleiding

Seks is dé motor van het succes van Second Life, zoals seks veel van internet op de been houdt. Dat viel dinsdag te lezen in nrc.next in het artikel over het GOGBOT-festival, dat inspeelt op technologie en seks. Kunstenaar Ze Moo, actief bij het internationale online kunstenaarscollectief Global Rez Noise, liet zich in het artikel ontvallen dat „de techniek die YouTube gebruikt voor het tonen van video’s er niet geweest was zonder de investeringen van de porno-industrie”. Deze opmerkelijke uitspraak spookt rond op verschillende internetfora en intrigeerde ook onze redactie. Daarom checken we: heeft de porno-industrie bijgedragen aan de videotechniek(en) die YouTube gebruikt?

En, klopt het?

Volgens de technologiewebsite Extreme Tech had vorig jaar 30 procent van alle internetverkeer te maken met pornografische websites. ’s Werelds belangrijkste pornosite Xvideos genereert maandelijks 4,4 miljard pageviews, drie keer het aantal van CNN.

Maar kunnen we bewijzen dat websites als Google en YouTube hun bestaan aan internetporno te danken hebben? Op de vraag welke videotechnieken YouTube gebruikt en wat het verband zou kunnen zijn met de porno-industrie, laat YouTube ontwijkend per e-mail weten „via vele manieren veel geld te investeren in de ontwikkeling van YouTube”.

Erik Dejonghe, gastprofessor Nieuwe Communicatietechnologieën aan de Universiteit van Gent, is van mening dat het verspreiden van gratis erotische producties een fundamenteel element is van het Video on Demand-aanbod. „Het verspreiden van gratis ‘samples’ in een vlot bekijkbaar formaat was zeker een YouTube avant la lettre.” Ook Dr. Oscar Peters, verbonden aan de Universiteit van Twente met expertise in ICT en nieuwe mediatoepassingen, beklemtoont dat er een kern van waarheid in zit. Peters werkte begin jaren ‘90 voor KPN Research. De porno-industrie klopte aan, op zoek naar een veilig online verdienmodel voor digitale content. „Ze hadden, in tegenstelling tot anderen, de budgetten om te investeren. Zo bleven ze de concurrenten ruimschoots voor.”

Alexander van Dijl, YouTube- en videomarketingexpert, zegt dat de videowebsite groot geworden is door de technologische investeringen van de lucratieve pornobusiness. „Trouwens niet enkel YouTube. Veel mediadragers zijn in grote mate bepaald door porno.”

Een zoektocht op het internet toont aan dat de porno-industrie in het verleden technologieën gemaakt en gekraakt heeft.

De oorlog tussen verschillende soorten videobanden bijvoorbeeld. Thuis tv-uitzendingen opnemen werd eind jaren 70 mogelijk toen Sony het Betamaxformaat voor videorecorders lanceerde. Maar even later kwam JVC met het rivaliserende VHS-systeem voor de dag. Betamax beriep zich op een betere beeldkwaliteit en VHS op een langere opnamecapaciteit. Uiteindelijk won VHS de strijd omdat er veel meer porno op VHS dan op Betamax verkrijgbaar was. „De legende gaat inderdaad dat de rijke porno-industrie beslissende factor was”, zegt Jibbe van Oost, hoofdredacteur van de technologiewebsite ZDNet.be. Ook videotheken in de jaren 80 dreven vooral op pornofilms. „Ze volgden slaafs de technologiekeuze van de porno-industrie”,vult Ze Moo aan. Het medium video werd nog ver voor de opkomst van het internet gestuwd door seks.

In 2006 leek de geschiedenis zich te herhalen toen er een felle strijd woedde tussen twee nieuwe dvd-standaarden: Blu-ray en Hd-dvd. Sony leidt het Blu-Ray-kamp. Toshiba is aanvoerder van hd-dvd. Het grote Amerikaanse Digital Playground, uitgever van seksfilms, benaderde verschillende fabrikanten van blu-ray-schijfjes, maar ving bot bij Sony omdat de fabrikanten gedreigd hadden hun vergunning in te trekken als ze met pornobazen in zee gingen. Bij Toshiba kon het wel. Zodoende verscheen in 2006 Slave Room, de eerste pornofilm in hd-dvd-formaat. Toshiba nam vervolgens een grote voorsprong op de ‘brave’ Blu-Ray van Sony.

Conclusie?

Ze Moo, actief bij het internationale online kunstenaarscollectief Global Rez Noise, zei dinsdag in nrc.next dat de investeringen van de porno-industrie bepalend geweest zijn voor de videotechniek van YouTube. Ondanks het gebrek aan harde cijfers zijn voldoende experts het erover eens dat de innovatiedrift van welvarende pornobedrijven toonaangevend was voor andere bedrijven. Ook (r)evolutionaire technologische ontwikkelingen zoals de video - of dvd-standaard zijn sterk beïnvloed door de porno-industrie. Er zijn aanwijzingen om te stellen dat ook YouTube indirect beïnvloed is door de porno-industrie. Die kunnen we echter niet hardmaken, mede doordat YouTube Benelux niet meer wenste te reageren. Daarom besluiten we dat bovengenoemde stelling niet te checken is.

next.checkt verder nog: ‘Maar 1 procent van de klassen is nu groter dan 28 leerlingen’ (Staatssecretaris Dekker in het debat over passend onderwijs) Ook een bewering voorbij zien komen die je gecheckt wil zien? Mail je suggestie naar nextcheckt@nrc.nl of tip de redactie via Twitter met hashtag #nextcheckt.