Relevant voor Hollywood en films uit hele wereld

Het Toronto International Film Festival, dat vanavond opent, is uitgegroeid tot een van de belangrijkste filmfestivals ter wereld. „In Toronto is Hollywood niet zoals in Cannes de vijand.”

FOTO AP

Dranghekken staan klaar in het centrum van Toronto, in gespannen afwachting van de jaarlijkse transformatie van de Canadese miljoenenstad tot Hollywood-Noord. Vanaf vanavond rollen de Canadezen de rode loper uit voor een stroom van filmsterren uit Hollywood en cineasten uit de rest van de wereld, bij de 38ste editie van het Toronto International Film Festival (TIFF), dat is uitgegroeid tot een van de meest relevante festivals ter wereld.

Met een galapremière van The Fifth Estate, een speelfilm over WikiLeaks met een rol voor Carice van Houten, opent het festival een marathon van bijna 290 films. Aansluitend op het festival van Venetië is het de beurt aan Toronto om de Noord-Amerikaanse markt op te warmen voor films die dit najaar gaan strijden om de gunst van recensenten – en vooral van het grote publiek. Want dat is de voornaamste kracht van Toronto, zegt Brian D. Johnson, filmrecensent van het Canadese weekblad Maclean’s: TIFF is in hoge mate een publieksfestival, in tegenstelling tot Cannes en Venetië, waar journalisten en mensen uit de branche sterk overheersen.

„Het is heel waardevol gebleken voor distributeurs en verkopers om een groot festival te hebben met toeschouwers die lijken op een doorsnee filmpubliek op een vrijdagavond in Noord-Amerika”, aldus Johnson. Hoewel Cannes de hoogmis is van de filmwereld, mist het tot op zekere hoogte dat publiekselement, zegt hij. „Je krijgt er niet echt een idee van hoe een film zal worden ontvangen in Noord-Amerikaanse bioscopen. In Cannes wordt Hollywood gezien als de vijand, in Toronto is dat niet zo.”

Films die de publieksprijs winnen in Toronto presteren meestal goed bij de Oscars, vaak winnen ze zelfs de Oscar voor Beste Film. Oscarwinnaars van de afgelopen jaren als Slumdog Millionaire, The King’s Speech, en de winnaar van dit jaar, Argo, werden allemaal vertoond bij TIFF.

Producenten, regisseurs en filmsterren komen daarom massaal naar Toronto om hun nieuwste producties voor het voetlicht te brengen. Dit jaar is Meryl Streep aanwezig bij de galapremière van August: Osage County, geproduceerd door George Clooney.

Matthew McConaughey wordt al getipt voor een Oscar voor zijn rol als aidsactivist Ron Woodroof in Dallas Buyers Club, waarvoor hij 20 kilo afviel. Sterren als Brad Pitt en Michael Fassbender spelen in 12 Years a Slave, een film van regisseur Steve McQueen die al goed is ontvangen bij het filmfestival van Telluride in Colorado.

Toronto, een metropool die zich wil ontdoen van het imago van een provinciestad met gebrek aan cultuur, raakt opgewonden van al die wereldsterren over de vloer. En daarin wrikt het ook enigszins bij het festival: er zit een spanning tussen het succesvolle, steeds groeiende Hollywoodgehalte, en het eveneens omvangrijke programma aan wereldfilms, die een belangrijk deel vormen van het festival sinds de oprichting in 1976.

„Veel mensen hebben kritiek wegens de aandacht die de sterren opeisen”, zegt Johnson. „Daardoor krijgen de internationale films niet altijd de belichting die ze verdienen. Die kritiek is begrijpelijk, maar om eerlijk te zijn: er is een stevig programma aan kwalitatief hoogstaande wereldfilms. Het is zeker niet zo dat het hele festival is uitverkocht aan Hollywood.”

Dit jaar zijn er films uit 70 landen. De Brits-Zuid-Afrikaanse productie Mandela: Long Walk to Freedom, een speelfilm die is gebaseerd op het leven van Nelson Mandela, gaat in Toronto in première.

Twee Nederlandse films beleven hun Noord-Amerikaanse première: Borgman van Alex van Warmerdam en The Dinner van regisseur Menno Meyjes, naar Het Diner van Herman Koch, dat wordt getipt op een alternatieve lijst van hoogtepunten.