Opvoeden en carrière maken gaat niet tegelijkertijd

Vrouwen bereiken de top niet, omdat ze kinderen krijgen uitstellen, denkt Roxane van Iperen.

‘Eén op drie zwangere vrouwen gediscrimineerd op werk’, kopt NU.nl deze week. Jet Bussemaker die oproept tot grotere economische zelfstandigheid. Een bezuiniging van 800 miljoen euro op de kinderbijslag en dan nog die dooretterende discussie over de afwezigheid van vrouwen in topfuncties. Nu alle partijen op ramkoers lijken te liggen, wordt het tijd dat vrouwen zelf een vuist maken. Ze zouden tien jaar eerder kinderen moeten krijgen, zodat ze rond hun veertigste niet in de luiers maar in de lift zitten.

Hoewel dit op het eerste gezicht niets lijkt te veranderen aan de conservatieve kramp van overheid en werkgevers, maakt het deze groep minder kwetsbaar tijdens een cruciale periode in haar loopbaan. Het gewenste gevolg is meer (economisch zelfstandige) vrouwen op de arbeidsmarkt in meer topposities, een ander waardenkader en dús minder discriminatie.

Het percentage vrouwen in ons land dat bijdraagt aan essentiële besluitvorming ligt op het niveau van de Verenigde Arabische Emiraten. Los van het falende gelijkheidsideaal blokkeren we hiermee economische groei. Diversiteit in de top verhoogt de efficiëntie en creativiteit van besluitvorming. Tegelijkertijd gooien we menselijk kapitaal weg: meer meisjes dan jongens ronden een hbo of universiteit af, maar uiteindelijk spelen zij amper een beslissende rol. Of het nu aan zwangerschapsdiscriminatie of ontoereikende kinderopvang ligt, over één ding zijn alle deskundigen het eens: het hebben van kinderen of een kinderwens is de grootste spaak in het emancipatiewiel.

Hoogopgeleide vrouwen stellen hun kinderwens zo lang mogelijk uit om carrière te maken. Midden of eind dertig stichten ze alsnog een gezin. Precies in de meest veeleisende en verantwoordelijke fase van hun carrière worden zij geconfronteerd met een fysiek-emotionele aanslag en compleet veranderde thuisbasis. Dat voelt als het jongleren met tien Olvaritpotjes terwijl je twee mobiele telefoons aan je oren houdt. Velen kiezen voor een minder zware (deeltijd)baan. Vaak blijvend, omdat de ervaring hen heeft aangetoond dat de combinatie kinderen / topbaan (te) zwaar is. Resultaat: blijvende mannelijke dominantie aan de top met weinig oog voor de vrouwelijke realiteit.

Als vrouwen jonger zwanger worden, bevinden ze zich in een milder, minder verantwoordelijk werkstadium en hebben ze grotere kans op een probleemloze zwangerschap. Ze kunnen met hun partner de zware combinatie werk en zorg aftasten. Resultaat is hopelijk dat meer vrouwen rond hun veertigste weer helemaal in de lift in plaats van in de luiers zitten.

Die eerste jaren worden niet voor niets tropenjaren genoemd. Die precies combineren met je professionele tropentijd blijkt geen geslaagde formule. Vrouwen die stoer roepen dat zij ‘nergens last van hebben’ hanteren een microredenering over een macroprobleem. Vrouwen moeten hun eigen koers uitzetten in plaats van reactief te varen op die van de overheid. Niet iedereen hoeft een topfunctie te ambiëren. Maar daarover na te moeten denken terwijl er een pot Olvarit op je hoofd valt lijkt me niet ideaal.