Kapitaalvlucht treft obligatiefondsen

Het einde van het tijdperk van uitzonderlijk lage rentestanden leidt tot groeiende kapitaalvlucht uit de beleggingsmarkt voor obligaties. Met hogere rentes in het vooruitzicht zijn investeerders steeds meer geneigd hun geld te onttrekken aan veilige staatsobligaties die weinig rendement opleveren, maar waarin zij de afgelopen jaren beschutting zochten tegen de storm van de crisis.

Dat bleek gisteren uit dramatische cijfers van het grootste obligatiefonds ter wereld, het Amerikaanse Pimco Total Return Fund. Het obligatiefonds van Pacific Investment Management, steronderdeel van het Duitse verzekeringsconcern Allianz SE, verloor in augustus 7,7 miljard dollar (5,8 miljard euro) aan waarde. Dat is de vierde opeenvolgende vermindering – en een acceleratie van een opmerkelijke terugloop in de afgelopen maanden.

Volgens onderzoeksbureau Morningstar is het Pimco Total Return Fund sinds eind april met 41 miljard dollar geslonken. De waarde van het fonds, dat voor een groot deel bestaat uit Amerikaanse staatsobligaties, daalde van 292 miljard dollar tot 251 miljard (min 14 procent). Beleggers onttrokken 26 miljard dollar aan het fonds, dat zijn activa met nog eens 15 miljard zag teruglopen in marktwaarde.

Directe oorzaak van de scherpe val bij Pimco, dat juist naam heeft gemaakt met spectaculaire groei, is de intentieverklaring van de voorzitter van de Federal Reserve, Ben Bernanke, om het stimuleringsprogramma van het Amerikaanse stelsel van centrale banken af te bouwen. De Fed koopt elke maand 85 miljard dollar aan obligaties en mortgage backed securities(complexe financiële producten voor de woning- en hypotheekmarkt) op, maar dat loopt op zijn einde, liet Bernanke in mei weten – al is nog niet duidelijk wanneer de Fed er precies mee ophoudt.

Het vooruitzicht van hogere rentes die met het afbouwen gepaard gaan, betekent voor beleggers dat lopende obligaties minder waard worden. Immers, wie wil nog een obligatie met een rendement van 2 procent kopen als er straks 3 of 4 procent te halen is? Door die dynamiek daalt de prijs van obligaties als de rente stijgt.

Niet alleen Pimco heeft daar nu last van. In totaal hebben beleggers in augustus 38,3 miljard dollar weggehaald bij beursgenoteerde obligatiefondsen, blijkt uit gegevens van onderzoeksbureau TrimTabs. Sinds begin juni is 120 miljard dollar de sector ontvlucht. Volgens zakenkrant The Wall Street Journal is dat een van de omvangrijkste kapitaalvluchten ooit, nadat beleggers tussen 2009 en 2012 juist 1.200 miljard dollar in obligatiefondsen hadden gestoken.