‘Vestia-bestuurder Staal repareerde pensioen zelf’

Oud-directeur Staal van Vestia dook gisteren op in de rechtbank. Hij hoorde hoe een oud-commissaris onder ede verklaarde dat Staal mogelijk zelf zijn pensioen aanvulde.

Erik Staal gisteren in Rotterdam Foto David van Dam

De hoofdrolspeler, die niemand verwachtte, komt geruisloos binnen. Verrek, hij is het. Erik Staal, de verguisde oud-directeur van woningcorporatie Vestia. Grijs linnen jasje, geen stropdas, versleten spijkerbroek zonder riem. De vrije jongen (62) op de handvol foto’s die circuleren. Alleen minder afgetraind en met een gespannen blik.

Anderhalf jaar lang, sinds de miljardenspeculatie met rentecontracten (derivaten) bij Vestia een schandaal werd, hield Staal zich verborgen. Op Bonaire, in Zuid-Afrika, gewoon thuis in Krimpen aan de Lek of in een kliniek, waren de geruchten. Hij was geestelijk gebroken, zeggen oude bekenden. En hier staat hij ineens, op een dinsdagmiddag voor de Rotterdamse kantonrechter.

Twee oud-commissarissen van de corporatie worden vandaag onder ede gehoord: Jeroen Lugte, oud-directeur gemeentebelastingen en stadstoezicht in Rotterdam, tevens Staals studievriend, en Peter Noordanus, burgemeester van Tilburg.

Het nieuwe bestuur van Vestia wil van hen horen hoe het mogelijk is dat Staal 3,5 miljoen euro meekreeg bij zijn haastige vertrek in februari vorig jaar. Vestia wil dat geld terugvorderen en heeft Staal aansprakelijk gesteld voor de totale derivatenschade van 2,1 miljard euro.

Het document waar het allemaal om draait is een brief van 28 januari 2010. De commissarissen repareerden hierin ruimhartig Staals pensioenregeling, omdat een deel van zijn belegde pensioengeld was verdampt tijdens de financiële crisis. De brief is de basis voor de extra uitkering van 3,5 miljoen euro aan pensioengeld en andere rechten.

De commissarissen zouden eind 2003 hebben besloten om Staals eindloonregeling (70 procent van het laatste loon) om te zetten in een pensioen met een vaste werkgeverspremie, stelt de brief. Er was politieke ophef over Staals riante salaris. Jaarlijks schommelende bijstortingen in zijn pensioenpot waren niet goed voor de beeldvorming, was het idee.

Maar het was alleen een cosmetische ingreep. Bij Staals pensionering zou zijn pensioen alsnog tot eindloonniveau worden aangevuld.

De kantonrechter herinnert Jeroen Lugte er aan dat op meineed gevangenisstraf staat. Tijdens forensich onderzoek van Vestia kon Lugte zich de brief uit 2010 in het geheel niet meer herinneren. Dat is toch merkwaardig, zegt Vestia’s advocaat Lex de Jager geïrriteerd. Temeer omdat de brief is ondertekend door Lugte, in de ik-vorm is geschreven en zijn thuisadres als afzender heeft. Lugte denkt lang na voordat hij antwoord geeft, schudt zenuwachtig met zijn voeten.

„Wie heeft de brief geschreven?”, vraagt de rechter. Lugte geeft verschillende antwoorden. „Ik denk dat hij door mensen bij Vestia is opgesteld”, zegt hij eerst. En dan: „Staal of ik. In mijn beleving ben ik het niet.”

Weer later: „Staal heeft volgens mij het concept gemaakt. Dat is door de heer Mosselman (bestuurssecretaris van Vestia, red.) bij mij bezorgd.”

Ofwel: Staal zou zelf zijn pensioen hebben gerepareerd. Staal schudt zijn hoofd, fluistert „nee.” Zijn advocaat Jurjen Lemstra zegt dat Staal in 2010 alleen zijn commissarissen heeft gewezen op zijn pensioengat – meer niet.

De verklaringen van de oud-commissarissen Lugte en Noordanus verschillen. Volgens Noordanus zijn onder zijn toezicht géén afspraken gemaakt over omzetting van Staalsregeling. Het thema is alleen besproken en moest worden uitgewerkt. Noordanus verliet Vestia in 2003 en in 2005 werd de nieuwe regeling pas geformaliseerd.

Maar de burgemeester ondertekende als oud-commissaris wel de reparatiebrief uit 2010. „Te vluchtig”, zegt hij. Noordanus werd gebeld – „door Lugte of Staal, ik weet het niet” – en heeft ondoordacht getekend.

Staal ontwijkt camera’s, maar wordt in een café gespot. Hij beantwoordt geen vragen van de media. „Ik ben hier als toehoorder. Jullie moeten van mij niets verwachten”, zegt hij.