Verzamel contacten, geen kaartjes

Een netwerk levert sociaal kapitaal op Belangrijk, want denk niet dat je vanzelf promotie krijgt als je heel hard werkt Dankzij een netwerk wordt er reclame voor je gemaakt

Niet iedereen vindt het leuk: jezelf pitchen op netwerkborrels. Visitekaartjes verzamelen. Interessant doen. Ambities ontvouwen aan een onbekende. Andermans ambities aanhoren.

Maar er is goed nieuws: zo werkt het vaak ook niet. Veel te kunstmatig, dat netwerken om te netwerken, zegt Carien van der Laan. Van der Laan is partner van executive search bureau Van der Laan & Company. Voor haar is netwerken: „Jezelf verbinden met mensen met dezelfde belangstelling, met wie je iets deelt, iets dóét. Want dat schept een band.”

Alles is een netwerk, zegt ze. Mensen die je ontmoet via je sport, of via je vrijwilligerswerk. Mensen die je kent van de lagere en de middelbare school. Van nevenfuncties. Ex-collega’s. En natuurlijk de mensen die voor hetzelfde bedrijf werken, ook die van de andere afdelingen. „Zij staan tenslotte allemaal voor hetzelfde.”

Dat netwerk is belangrijk als je het verder wilt schoppen. Leuke projecten, interessante vacatures en carrièrekansen komen sneller jouw kant op als mensen je kennen. Werk je in loondienst, dan maakt het wel verschil hoe formeel het bedrijf is georganiseerd. „Bij formele bedrijven gaat de verdeling van projecten en taken meer volgens regels en procedures”, zegt Yvonne Benschop, hoogleraar Organizational Behavior aan de Radboud Universiteit. „Bij informele bedrijven telt zwaarder wie je kent en tegenkomt, hoe goed je contact is met invloedrijke mensen.”

Maar netwerken is niet alleen van belang voor mensen met grote ambities, of voor ondernemers. In de meeste beroepen en functies heb je er baat bij, zegt Benschop. „Een netwerk levert je sociaal kapitaal op. De winst daarvan is: informatie, advies en sociale steun – bijvoorbeeld in het geval van een moeilijke baas of collega.”

Netwerken werkt, zeggen Benschop en Van der Laan. Niet van de ene op de andere dag, maar wel op termijn. Direct, of indirect. „Ik ken wel iemand”, zegt jouw netwerkrelatie tegen een potentiële opdrachtgever. „Je moet haar hebben”, zegt je collega tegen je leidinggevende. Van der Laan: „Ik zie meer en meer dat mensen alleen zaken doen met mensen die ze vertrouwen. Die ze dus kennen.”

Er is geen betere reclame, zegt Benschop, dan reclame via iemand die jou respecteert en goed vindt. Bovendien is het dankzij een netwerk dat er überhaupt reclame voor je wordt gemaakt. Benschop ondervond het zelf: nadat ze haar proefschrift geschreven had, ging ze naar de Verenigde Staten. Daar bezocht ze twee vrouwen uit haar onderzoeksveld die ze heel goed vond. Zij brachten haar vervolgens in contact met andere interessante mensen. „Dat heeft me heel veel kansen gegeven. Via hen kwamen leuke projecten op mijn pad, publiceerde ik papers en sprak ik op congressen.”

De sleutel tot succes is netwerken niet, zegt Van der Laan. Maar het is wel onderdeel van ‘gezien worden’. Denk namelijk niet dat je vanzelf promotie krijgt als je heel hard werkt en alles goed doet. Van der Laan: „Natuurlijk, opdrachtgevers en leidinggevenden moeten zien wat je doet. Maar ze moeten óók zien waar je voor staat en wat je wilt. En dat is niet zichtbaar als je alleen maar hard werkt.”

Pech gehad, als je introvert en bescheiden bent? Tja, afstappen op onbekenden doet niet iedereen heel makkelijk, zegt Benschop. „Initiatief nemen is makkelijker voor extraverte mensen.” Maar Van der Laan vindt ook: „Praten over iets waar je veel van weet, waar je interesse in hebt, hoe moeilijk is dat?”

Daarbij helpt het als je een visie hebt, zegt Van der Laan. „Ontdek die visie en draag dat uit.” En: „Laat het nooit na als je iets voor iemand kunt betekenen. Het komt niet van één kant. Die wisselwerking maakt het contact waardevol.”

Benschop voegt daaraan toe: „Zorg dat je contact krijgt met mensen die iets voorstellen. Maar staar je niet blind op de sterren van vandaag. Kijk om je heen, naar de mensen die gelijk met jou begonnen zijn, en investeer ook in hen. Zij zijn de sterren van morgen.”