Matchfixing in Nederland heeft incidenteel karakter

Nog geen concrete gevallen uit Nederlands voetbal bekend.

Het manipuleren van sportduels komt in Nederland slechts incidenteel voor. Het beïnvloeden van en het gokken op wedstrijden mag niet als structureel en wijdverbreid worden beschouwd, stellen onderzoekers in het rapport Matchfixing in Nederland. Er zijn geen concrete gevallen van gemanipuleerde wedstrijden in Nederland bekendgemaakt. Minister Edith Schippers (VWS) gaf in januari van dit jaar een onderzoeksteam van de Universiteit van Tilburg, de Vrije Universiteit Amsterdam en accountantskantoor Ernst & Young de opdracht matchfixing in Nederland te analyseren. De Tweede Kamer had hierop aangedrongen, omdat er naar aanleiding van internationaal onderzoek aanwijzingen van fraude zouden zijn.

1Wat hebben de onderzoekers nu precies onderzocht?

Er is voor gekozen zowel gok gerelateerde als niet gok gerelateerde wedstrijdvervalsing te onderzoeken. Bij gok gerelateerde matchfixing draait het om weddenschappen met geld. Bij wedkantoren op internet kunnen gokkers inzetten op de uitslagen van wedstrijden in de hele wereld, maar ook op triviale zaken als de eerste gele kaart of hoekschop in een wedstrijd. Bij niet-gokgerelateerde vervalsing draait het manipuleren van wedstrijden om sportieve redenen. Daarbij wordt de uitkomst van een wedstrijd beïnvloed voor later sportief gewin in een competitie of bij een toernooi. Het ‘weggeven’ van wedstrijden wordt hierbij ook als manipulatie gezien.

2Wie hebben er aan het onderzoek meegedaan?

De onderzoekers benaderden in de afgelopen maanden 5.547 personen om een enquête in te vullen over hun ervaringen met gemanipuleerde wedstrijden. Dat leverde 732 bruikbare ingevulde vragenlijsten op. De respons lag daarmee op 13 procent. Het overgrote deel van de deelnemers (87 procent) bestond uit voetballers. De overige ondervraagden kwamen uit het tennis, de draf- en rensport, boksen en basketbal.

3Welke uitkomsten leverden het onderzoek op?

27 procent van de deelnemers denkt dat matchfixing zich in de eigen omgeving heeft voorgedaan. Acht procent kent iemand die is benaderd om de uitkomst van een wedstrijd te beïnvloeden. En vier procent heeft daar zelf mee te maken gehad. Het gaat daarbij in het overgrote deel van de gevallen om niet gok gerelateerde wedstrijdvervalsing. Concrete gevallen worden niet bekendgemaakt omdat vooraf de anonimiteit van de ondervraagden werd gegarandeerd.

4Welke conclusie trekken de onderzoekers?

De onderzoeksuitkomsten geven volgens hen geen aanleiding te veronderstellen dat in Nederland „voortdurend grote aantallen wedstrijden worden gemanipuleerd of dat hele competities corrupt zijn”. Maar volgens de onderzoekers is wel waakzaamheid geboden. Een paar matchfixers zouden al in staat kunnen zijn een competitie in diskrediet te brengen. Daarmee zou de geloofwaardigheid van de sport in het geding komen.

5Welke aanbevelingen worden gedaan?

Volgens de onderzoekers zouden er gedragscodes moeten komen om belangenverstrengeling tegen te gaan en moeten mensen met een strafblad worden geweerd als clubbestuurder of zaakwaarnemer. Alle sportbonden zouden het gokken op eigen wedstrijden expliciet moeten verbieden en een meldplicht moeten invoeren.