Jobs en Kutcher: zoek de verschillen

Steve Jobs

Nooit geweten dat Ashton Kutcher op Steve Jobs lijkt. De acteur en de Appleman hebben zo’n verschillend imago – Kutcher lijkt een beetje dom, Jobs was een goeroe – dat een gelijkenis nooit was opgevallen. Maar op de foto uit de film Jobs zijn de overeenkomsten groot genoeg om te verbazen.

De verrassing zit hem vooral in de eerste foto, een portret van Steve Jobs uit de begintijd van Apple, dat in de film wordt gekopieerd. Zoek de verschillen! De vraag is of de overeenkomst alleen in de snorren en baarden zit, of verder gaat dan het Zelig-effect. Ik denk van wel. Zie botten, wenkbrauwen, ogen. Het is een gelijkenis die alleen voor het begin geldt: het gezicht van Jobs is mettertijd steeds smaller geworden. Waarschijnlijk zal Kutcher met zijn brede kaak steeds minder op Jobs gaan lijken. Kuikens en eendenkuikens kun je met elkaar verwarren, kippen en eenden niet.

Dat kunst illusie is, geldt maar tot op zekere hoogte. Zelfs om mensen te spelen waar geen portret van bestaat, moet een acteur aan zekere eisen voldoen, al was het maar mooier zijn dan het origineel. Jezus heeft lang golvend haar. Alleen Bob Dylan is door een vrouw gespeeld. Toch werd er vaak gezegd dat zij – Cate Blanchett – zo op Dylan leek. Fijnschilders en karikaturisten oogsten hetzelfde applaus. De bewondering geldt de gelijkenis, of die nou met veel of met weinig middelen is bereikt, voor de hand ligt of van ver komt.

Misschien is het niet alleen om praktische redenen dat de autobiopic zo’n klein genre is. Een autobiopic is de filmische variant van een autobiografie: in een autobiopic speelt de hoofdpersoon zichzelf. De Amerikaanse honkbalspeler Jackie Robinson deed dat in The Jackie Robinson Story, Muhammad Ali was the greatest in The Greatest. Die film kon van bestaande beelden gebruikmaken; Ali hoefde niet opnieuw te boksen. Anders is dat met To Hell and Back (1955), waarin acteur Audie Murphy zichzelf speelt tijdens de Tweede Wereldoorlog, waaruit hij als de meest gelauwerde Amerikaanse soldaat tevoorschijn was gekomen. Murphy hoopte dat Tony Curtis hem speelde, maar de studio koos voor de man die het zelf beleefd had.

Hoe was dat? Het moet een gewaarwording zijn geweest die weinigen kennen, maar waar velen naar streven: de hoofdrol spelen in je eigen leven. De ultieme selfie.

Bianca Stigter