Het oude cassettebandje keert terug

Steeds meer bands brengen weer muziek uit op cassettebandje. Zaterdag is het Cassette Store Day. „Veel fans luisteren er niet eens naar. Het is gewoon een hebbedingetje.”

Natuurlijk is het nostalgie, zegt Pieter Kamp. „Het doet denken aan de tijd dat ik met mijn walkman achterin de bus zat of thuis muziek opnam van de radio. Liggend op je buik naar de Top-40 luisteren, wachten op dat ene nummer en dan snel record induwen. Heerlijk!” Maar dat is niet de enige reden waarom Kamp met zijn Haarlemse garage-duo Pignose Willy’s muziek op cassettebandje uitbrengt. „Het gaat ook om puurheid. Want wat heb je nu aan een mp3? Het is helemaal niks! Je kunt het niet vastpakken. Het zit ergens verstopt in je iPod of telefoon. Als ik een band echt goed vind, wil ik thuis een plaat of tape uit de kast kunnen trekken.”

Hij is niet de enige. Het cassettebandje, dat afgelopen vrijdag zijn vijftigste verjaardag vierde, lijkt een tweede jeugd te beleven. Garagebands, punkers, stonerrockers, metalheads en noisefanaten brengen weer volop tapes uit, het liefst in gelimiteerde oplages en met een opvallende vormgeving. In navolging van Record Store Day, het jaarlijkse eerbetoon aan de grammofoonplaat waarbij speciale edities van singletjes en elpees worden verkocht, wordt zaterdag wereldwijd Cassette Store Day gevierd. Die dag verschijnen er exclusieve cassettes van onder meer Flaming Lips, Animal Collective en At The Drive-In. In Gent zijn de meeste deelnemende winkels, blijkens de lijst op cassettestoreday.com. Toch bloeit ook in Nederland de tapecultuur. Het Groningse trio Traumahelikopter debuteerde op cassette. „Het is laagdrempelig en goedkoop”, zegt zanger-gitarist Mark ‘Lada’ van der Ploeg. „Iedereen kan zo muziek opnemen en uitbrengen. En het ziet er beter uit dan de zoveelste CD-R.”

Nadat hun muziek door het gezaghebbende punkblad Maximum Rock ’n Roll als „fucking great” was bestempeld, waren de tapes zo uitverkocht. Lada: „Ik heb hem zelf niet eens meer.” Hun eerste album, dat in Nederland op cd en elpee verscheen bij het label Excelsior, is bij het Amerikaanse Burger Records op cassette verschenen. Kort daarop ging Traumahelikopter naar de VS voor zestien optredens. Lada: „Met die tape hebben we onze muziek naar de andere kant van de oceaan gebracht.” De Eindhovense garageband Mozes and the Firstborn overkwam hetzelfde: ook hun cassette verscheen bij Burger en ook zij toeren nu door de VS.

Er is zeker sprake van een ‘hypeje’, zegt Michiel Eikenaar, zanger van de Brabantse blackmetalband Nihill, die in één jaar drie cassettes uitbracht. Behalve hun album Verdonkermaan en een EP verscheen ook hun recente optreden op het Tilburgse Roadburnfestival op tape. „En die verkopen zo uit”, zegt Eikenaar tevreden.

Naast de elpee is de cassette een symbool „tegen de vluchtigheid van de mp3, de overvloed en het gemak waarmee je overal streaming muziek kunt luisteren”. En bandjes horen ook bij de metalhistorie, zegt Eikenaar. „Voor de opkomst van internet was cassettebandjes ruilen dé manier om extreme muziek te verspreiden.”

Gek genoeg is de rol van geluidsdragers steeds minder van belang, zegt Eikenaar. „Zodra je nu iets uitbrengt, wordt het op internet gegooid. Het is slim om als tegenwicht iets exclusief als een bandje te verkopen. Veel fans luisteren er niet eens naar, omdat ze de muziek al kennen. Het is gewoon een hebbedingetje.” Het Nederlandse tape-label Tartarus maakt volgens hem ‘miniatuur kunstwerkjes’. „Er zit niet alleen een badge of een sticker bij; maar een klein robotje. Of ze verpakken het in een middeleeuws zakje.”

Pieter Kamp van de Pignose Willy’s: „Het analoge karakter maakt het ook eerlijker. Onze eerste single Green Bottle wilden we per se met een cassettedeck opnemen. Want als je dan iets verprutst, moet het over. Je kunt niet met de computer nog even ergens een extra basdrum inproppen.” Behalve als garageband opereert zijn duo soms ook als dj-collectief Pietertje Pep en Gijsbert Versgemalen. „Onze mixtapes met garageklassiekers, Titshakers & Hipshakers, verkopen we voor een paar euro illegaal onder de toonbank. Ik moet er altijd weer bijzeggen: ‘Nee, er zit geen downloadcode bij.’De bandjes moeten egaal van kleur zijn en niet doorzichtig, want dat is te veel jaren negentig. Hoe ouder het er uitziet, hoe vetter ik het vind.”