‘Een dag onderwijs kost 1,50 euro’

◯ Waar ◯ Grotendeels waar ◯ Half waar ◯ Grotendeels  onwaar ◯ Onwaar

Evelyne jacq

De aanleiding

De vakantie is voorbij – vanaf deze week gaan kinderen in heel Nederland weer naar school. Maar niet overal. Wereldwijd zijn er 57 miljoen kinderen die níet naar school kunnen, zo zei kinderombudsman Marc Dullaert maandagochtend op 3FM. En dat moet „afgelopen” zijn, vindt Dullaert, die ook oprichter en voorzitter is van kinderrechtenorganisatie KidsRights.

Deze week is de stichting een campagne gestart om al die Nederlandse kinderen duidelijk te maken dat ze eigenlijk blij moeten zijn dat de vakantie voorbij is. En geld op te halen voor al die niet-schoolgaande kinderen op de wereld. Hele kleine beetjes helpen al, benadrukt Dullaert op de radio. „Elke 1,50 [euro] is één dag onderwijs.”

Anderhalve euro per schooldag dus. Maar hoe zit dat dan precies?

En, klopt het?

Het bedrag van 1,50 euro blijkt het resultaat van een berekening van KidsRights zelf, zo blijkt na een telefoontje met een woordvoerder. Maar wel met ‘officiële’ cijfers. De organisatie baseert zich op cijfers uit de publicatie Global Education First Initiative, een uitgave van de Verenigde Naties (VN) van een jaar geleden.

Behalve vrolijke aquareltekeningen van lachende kinderen staan daar een hoop niet zo vrolijke cijfers in. Zo gaan wereldwijd 61 miljoen kinderen niet naar school, schat de VN. En om dat probleem op te lossen – alle kinderen naar school is één van de acht millenniumdoelstellingen – is geld nodig. Een hoop geld. Namelijk jaarlijks 24 miljard dollar tot 2015, zo berekende de VN, om ieder kind tegen die tijd naar school te kunnen laten gaan.

Met deze getallen is KidsRights aan het rekenen geslagen. En wel als volgt: 24 miljard dollar gedeeld door 61 miljoen kinderen is ongeveer 393,44 dollar – zoveel kost het dus per kind per jaar. Een jaar telt gemiddeld zo’n tweehonderd schooldagen. Die 393,44 dollar per kind per jaar weer delen door tweehonderd schooldagen komt uit op 1,97 dollar.

(Ben je er nog bij?)

Zet dat bedrag dan om van dollars naar euro’s en voilà: daar is die 1,50 euro die voorzitter Dullaert noemde op de radio . (En dat gaat dus níet over de werkelijke kosten van een dag onderwijs.) Tegen de huidige wisselkoers komt het bedrag eigenlijk uit op 1,49 euro. Maar het zou flauw zijn daarover te vallen.

Ok. Dus dat klopt dan. Ware het niet dat KidsRights zich niet baseert op de meest recente cijfers. Zo is het aantal niet-schoolgaande kinderen inmiddels al wat gedaald, geeft de woordvoerder van KidsRights zelf ook aan. Dat zijn er wereldwijd geen 61 miljoen meer, maar ‘nog’ maar 57 miljoen, zo bleek deze zomer uit nieuwe gegevens van UNESCO, de VN-organisatie die zich onder meer bezig houdt met onderwijs. Dat is dus op zich goed nieuws.

Alleen staat daar helaas veel slechter nieuws tegenover, vertelt Pauline Rose van UNESCO over de telefoon. Zij is directeur van de afdeling die bijhoudt hoe het gesteld is met het onderwijs in de wereld. Er komt namelijk minder geld binnen dan verwacht, vertelt Rose. „Donoren trekken zich terug.” Daardoor is het „financieringsgat” groter geworden legt ze uit.

UNESCO schroefde het eerder geschatte bedrag van 24 miljard dollar in het Global Education First Initiative – de bron van KidsRights – daarom in februari dit jaar omhoog. En niet een beetje. Nu schat de organisatie dat er per jaar 38 miljard dollar nodig is om alle kinderen op de wereld naar school te krijgen.

Een van de terugtrekkende donoren zijn ‘wij’ – de Nederlandse overheid, zegt Rose. „En jullie waren juist één van belangrijkste donoren.” Ze heeft een punt. Nederland heeft zijn bijdrage aan de verbetering van onderwijs wereldwijd afgelopen jaren namelijk flink teruggeschroefd. In 2010 droeg Nederland nog 433 miljoen euro bij. Vorig jaar was dat al teruggebracht naar 235 miljoen, zegt een woordvoerder van het ministerie van Buitenlandse Zaken. „Onderwijs is geen speerpunt meer.”

Terug naar die anderhalve euro per schooldag. De eerdere rekensom van KidsRights met de níeuwe cijfers leveren een ander bedrag op. (Voor de liefhebber: 38 miljard dollar gedeeld door 57 miljoen kinderen levert het duivelse bedrag van 666,66 dollar op. Dat weer delen door tweehonderd schooldagen is 3,33 dollar.) Dan ‘kost’ een dag onderwijs ineens 2,52 euro. Afgerond tweeëneenhalve euro.

Eén euro meer dus dan die anderhalve euro die voorzitter Dullaert noemde.

Conclusie

Elke 1,50 euro is één dag onderwijs, zei voorzitter Marc Dullaert maandagochtend op de radio. Een luttel bedrag voor kennisoverdracht. Maar de kinderrechtenorganisatie blijkt zich in zijn rekensom niet te baseren op de meest recente cijfers. Daarmee komt het bedrag uit op – afgerond – 2,50 euro.

Een euro meer dan KidsRights had berekend dus. We beoordelen deze bewering daarom ook als onwaar.

Ook een bewering voorbij zien komen die je gecheckt wilt zien? Mail je suggestie naar nextcheckt@nrc.nl of tip de redactie via Twitter met hashtag #nextcheckt.