Republikeinse leider voor ingrijpen Syrië - ‘kans instemming Congres klein’

Barack Obama praat met republikein John Boehner van het Huis van Afgevaardigden tijdens een ontmoeting op het Witte Huis. Foto AP / Carolyn Kaster

De Republikeinse voorzitter van het Huis van Afgevaardigden, John Boehner, heeft zich vanavond uitgesproken vóór een Amerikaanse aanval. Hij deed die uitspraak kort nadat president Barack Obama zei dat hij er vertrouwen in heeft dat het Congres voor militair ingrijpen stemt in Syrië.

Volgens Boehner moet het gebruik van chemische wapens door Assad beantwoord worden. Alleen de VS hebben de capaciteiten om zijn regime een halt toe te roepen, zei hij. “Onze bondgenoten moeten weten dat we er zullen staan als het nodig is.” Boehner riep zijn collega’s in het Congres op om net als hij Obama’s voornemen te steunen.

Ook Nancy Pelosi, de Democratische minority leader in het Huis van Afgevaardigden, steunt de president. “Het gebruik van chemische wapens kan niet worden genegeerd”, zei zij.

Betekent de uitgesproken steun van Boehner en Pelosi dat de aanval er komt? Dat zeker niet, zegt onze correspondent in de VS, Guus Valk:

“De Senaat, dat zie ik wel gebeuren, maar de kans dat het Congres instemt is nog steeds klein. De steun van Boehner is een opsteker voor Obama, maar zijn gezag binnen de eigen partij is niet groot. De Republikeinen zullen Obama alsnog in grote mate willen dwarsbomen. Het wordt echt een dubbeltje op z’n kant.”

Obama: VS hebben breder plan om rebellen te helpen

De VS hebben een breder plan om de rebellen te helpen om de troepen van president Bashar al-Assad te verslaan. Dat zei Obama vanmiddag tijdens een ontmoeting met leiders van het Congres op het Witte Huis. Hij herhaalde dat hij niet van plan is de actie eindeloos te laten voortduren, om een herhaling van de lange oorlogen in Irak en Afghanistan te voorkomen. Volgens persbureau Reuters zei hij:

“Wat wij voor ons zien is een actie in beperkte omvang. Proportioneel. Het zal de mogelijkheden van Assad verminderen. Tegelijkertijd hebben we een bredere strategie die de mogelijkheden van de oppositie verbetert. Dit is geen Irak, en dit is geen Afghanistan.”

Obama is serieus over de samenwerking met het Congres, zolang de resolutie een duidelijke boodschap heeft voor Assad en zijn mogelijkheden om chemische wapens te gebruiken beperkt.

Obama probeert steun te krijgen voor militaire actie

Nadat Groot-Brittannië zich vorige week terugtrok doordat het Lagerhuis tegen militair ingrijpen in Syrië stemde, liet Obama weten eerst instemming te willen van het Congres. De VS zijn ervan overtuigd dat de Syrische regering chemische wapens heeft ingezet tegen haar burgers. Naar verwachting wordt er pas op 9 september over gesproken. Tot die tijd probeert Obama zoveel mogelijk steun te krijgen, zowel van de bevolking als van het Congres. Maar weinig mensen voelen voor een militair ingrijpen in Syrië.

Het is verrassend dat Obama het Congres om steun heeft gevraagd, schreef onze buitenlandredacteur Juurd Eijsvoogel eerder in NRC Handelsblad.

“Weigert het Congres de president te steunen in zijn voornemen de Syrische regering te straffen voor het vermeende gebruik van gifgas, dan is dat niet alleen een pijnlijke nederlaag voor Obama zélf. Het Congres zou er ook de positie van Verenigde Staten in de wereld ernstig mee ondergraven. Een supermacht waarvan de president in zo’n belangrijke buitenlandse kwestie in de steek wordt gelaten door zijn volksvertegenwoordiging, zal in de wereld nog maar weinig gezag kunnen afdwingen.”

Ondanks dat risico, is het toch politiek slim - zo maakt Obama niet alleen zichzelf en zijn regering, maar ook het Congres verantwoordelijk voor een eventuele mislukking.

“Dan blijkt dat de bitter verdeelde Amerikaanse politiek als het erop aankomt tóch nog in staat is de rijen te sluiten. Dat is niet alleen belangrijk voor de geloofwaardigheid van een Amerikaanse actie in Syrië, die hoe dan ook fel omstreden zal zijn in de wereld. Het maakt ook veel uit voor het politieke gewicht van Amerika in andere en toekomstige internationale crisissituaties.”

Ook Frankrijk is ervan overtuigd dat het regime van Assad chemische wapens heeft gebruik. Daarvoor heeft de Franse regering gisteren bewijs gepresenteerd, hoewel niet sluitend. Hollande zal Obama steunen in een eventuele aanval, zo zei hij. Instemming van het parlement heeft hij daarbij niet nodig.