Muziek is nu eenmaalgevoel

Voor het eerst in twaalf jaar maakt de muziekindustrie winst Eén van de geldmakers is de ouderwetse vinylplaat Die wint dagelijks aan populariteit, merkt ook platenzaak Velvet Music

Achterin platenzaak Velvet Music in Leiden is een klant geconcentreerd bezig een dilemma op te lossen. Hij houdt een stapeltje vinylplaten vast, dat nog moet slinken tot wat hij uiteindelijk gaat kopen. Dat valt niet mee; de winkel in het centrum van Leiden heeft honderden platen in de collectie. Uiteindelijk verlaat hij de zaak met een brede glimlach en een aantal punkplaten.

Mark Siera, bedrijfsleider van Velvet Music, zegt dat „we dagelijks merken dat vinylplaten aan populariteit winnen. Ongeveer 20 procent van de omzet komt uit die verkoop. Cd’s zijn nog altijd zeer belangrijk voor ons, maar de verkoop van vinyl zit niet meer in de penibele situatie van twintig jaar geleden”.

De populariteit van de ouderwetse langspeelplaat doet zich wereldwijd voor. Uit jaarlijks onderzoek van de internationale brancheorganisatie IFPI blijkt dat vinyl sinds 2006 aan een comeback bezig is. In Nederland werden in de eerste zes maanden van dit jaar ongeveer 340.000 platen verkocht. Dat is ongeveer 10 procent van de omzet aan cd- en vinylverkoop in die periode. „De terugval in de verkoop van cd’s kan misschien niet helemaal goedgemaakt worden door vinyl, maar het is een positieve ontwikkeling die zich blijft voortzetten”, zegt Paul Solleveld, directeur van de Nederlandse muzieksectororganisatie NVPI.

Veel muziekwinkels hebben moeite het hoofd boven water te houden. De financiële problemen bij keten Free Record Shop zijn daar een voorbeeld van. Dat beursgenoteerde bedrijf ging eerder dit jaar failliet, het maakte in afgeslankte vorm een doorstart.

Bij Velvet Music in Leiden is de aanpak volgens filiaalhouder Sierra fundamenteel anders. „In onpersoonlijke muziekzaken maakt het niet uit of ze je batterijen of platen verkopen. Ze hebben nauwelijks voeling met de muziek die ze verkopen. Wij vinden dat we onze klanten actief moeten helpen. We laten ze geregeld kennismaken met nieuwe muziek waarvan we denken dat ze daar ook van houden.” De verenigde winkels van Velvet Music draaien een jaarlijkse omzet van ruim 5 miljoen euro. De gemiddelde winst voor belastingen bedraagt ongeveer 30.000 euro.

Velvet Music in Leiden opende zijn deuren in 1991. Tegenwoordig zijn er elf Velvet Music-vestigingen in Nederland en is er een webshop. Oprichter Hans Parlevliet: „Elke winkel beslist zelf hoe die zich specialiseert. Sommige zaken zijn gespecialiseerd in reggae en andere in vinyl. We verenigen ons, omdat de aankoopprijs dan zakt.”

Ook op andere manieren probeert de winkel in Leiden publiek te lokken. Naast de kassa in Leiden staat een grote blinkende espressomachine. „We zijn niet alleen een platenzaak, maar ook een ontmoetingsplaats voor mensen en muziek”, zegt Siera.

Een ander element dat aan de basis van het succes van de vinylverkoop ligt, is de jaarlijks in april georganiseerde Record Store Day. Het is wat Vlaggetjesdag voor de haringvisserij betekent, maar dan wereldwijd. Ter gelegenheid van Record Store Day worden speciale platen uitgebracht en optredens georganiseerd in platenzaken.

Het zorgt voor nieuwe klanten, zegt Siera. „Het levert meer op dan Kerstmis en ongeveer vijf keer meer dan op een gemiddelde, gewone dag.” Reguliere klanten wachten niet tot Record Day Store; top-dj Armin Van Buuren, die in Leiden woont, komt regelmatig vragen of er iets nieuws is.

Siera merkt nog een tweede ontwikkeling die Record Store Day in gang heeft gezet: „De jaren van massaal downloaden liggen achter ons. Mensen beseffen dat het normaal is dat ze voor muziek betalen.” Een vinylplaat kost rond 20 euro, de prijzen van speciale edities kunnen oplopen tot een tienvoud daarvan. Zo kost een collector’s item van de Britse popband Tindersticks 149 euro.

Soms is een plaat duurder door een fout van het label. Siera: „De laatste vinylplaat van bluesrockgroep The Black Keys kostte 40 euro. Ongeveer het dubbele van de normale prijs, maar dat komt doordat hun platenlabel de plaat in Duitsland heeft laten drukken. Die is vervolgens naar de VS verzonden voor de Amerikaanse markt, daarna weer naar Europa.” Het is moeilijk te voorspellen hoe lang de stijging doorgaat, zegt Siera. „Ze hebben de vinyl al vijf keer doodverklaard.”