De Mexicaanse werkelijkheid haalt Peña Nieto in

President van Mexico hield zijn jaarlijkse toespraak, terwijl zijn land protesteert.

Foto AP

De president van Mexico heeft zijn pr altijd goed op orde en dit had echt een gloriemoment moeten zijn. Net negen maanden aan de macht kon hij gisteren, in zijn eerste jaarlijkse grote speech, de aandacht vestigen op de successen van zijn regering.

Ten eerste natuurlijk de economische groei. Dan het harde werk aan Mexico’s imago – van narcostaat naar opkomende economie – een succesvolle campagne die in de zakenpers tot juichende koppen leidde over het ‘momento Mexicano’ voor investeerders. En natuurlijk het ‘pact voor Mexico’, het breed gedragen hervormingsprogramma waarvan een gedeelte, het op de schop nemen van onderwijs en telecommunicatie, flink op koers ligt. Het klapstuk, de privatisering van oliestaatsbedrijf Pemex, komt nog.

Maar al roemde Peña Nieto gisteren ‘de grote transformatie van Mexico’, toch lijdt zijn pr in toenemende mate onder de werkelijkheid. Sinds vorige week leggen protesten van leraren en studenten delen van Mexico Stad lam. De president moest zijn speech van zondag naar maandag uitstellen, en tot overmaat van ramp kon hij hem niet houden in het presidentieel paleis, omdat de demonstranten het plein ervoor bezet houden. In plaats daarvan sprak hij in zijn residentie voor ministers, parlementariërs en militairen. „Het dilemma is of we de stagnatie moeten laten duren of dat de staat leiderschap moet tonen en de kwaliteit van onderwijs moet verbeteren,” zei hij. Het publiek klapte.

Het is de vraag hoe lang Peña Nieto nog kan verhullen dat zijn nieuwe Mexico veel lijkt op het oude Mexico. Het protest tegen de onderwijshervorming, die het evalueren van leraren wil standaardiseren, ontstijgt het gebruikelijke dwarsliggen van de onderwijsvakbonden. De leraren blokkeren de stad, ze zorgden er zelfs voor dat twee voetbalwedstrijden niet doorgingen. Rond de privatisering van Pemex wordt nog massaler protest verwacht. Die privatisering zal, claimde de president gisteren „honderdduizenden banen” scheppen. De oppositie is nog niet overtuigd, voor 8 september staat een reuzendemonstratie gepland. En dan moet de belastinghervorming nog beginnen.

De president pochte gisteren dat het aantal drugs-gerelateerde moorden met 20 procent is gedaald. Maar juist naar Peña Nieto’s drugsbeleid, of het gebrek daaraan, wordt met scepsis gekeken. Mensenrechtenorganisaties beschuldigen de regering van het doodzwijgen van drugsgeweld, nu het uitmeten van drugsmoorden en -arrestaties in de pers verboden is. Bovendien bepaalt de regering nu of een moord al of niet drugsgerelateerd is – onafhankelijke grafieken laten geen daling zien. Problemen als de opkomende grupos vigilantes, die in sommige staten zijn uitgegroeid tot een derde gewelddadige macht, en de 26.000 vermisten, worden stelselmatig gebagatelliseerd, vinden critici.

„Mexico is zowel een mislukte staat als een opkomende natie”, schreef een commentator laatst. Maar zelfs Pena Nieto’s economische pr heeft te lijden van het feit dat Mexico voor het eerst in vier jaar krimpt. Peña Nieto’s Mexicomoment verliest zijn glans.