Oud-SS’er Siert Bruins voor rechter in Duitsland

De voormalige Nederlandse SS-Rottenführer Siert Bruins in 2003. Foto ANP / Eric Brinkhorst

In het Duitse Hagen begint vandaag de rechtszaak tegen de 92-jarige Siert Bruins. De voormalige Waffen SS’er, die nu de Duitse nationaliteit bezit, staat terecht voor de moord op een Nederlandse verzetsstrijder in 1944. Bruins werd in de jaren tachtig al tot zeven jaar celstraf veroordeeld voor de moord in Groningen op twee joodse broers.

Bruins wordt ervan verdacht Aldert Klaas Dijkema in september 1944 in Appingedam te hebben omgebracht samen met zijn inmiddels overleden toenmalige collega August Neuhäuser. De twee zouden de verzetsman naar een afgelegen plek hebben gereden en hem daar met minstens vier kogels te hebben omgebracht.

De na de oorlog naar Duitsland gevluchte Bruins heeft ontkend dat hij de moord heeft gepleegd. Volgens hem heeft Neuhäuser Dijkema vermoord. De moord is in 1980 al eens eerder onderzocht, maar destijds kwam het niet tot vervolging omdat het onduidelijk was of het nu moord is of niet. Als het doodslag is, is de termijn voor dat misdrijf verjaard.

Maar het proces tegen oud-SS’er Heinricht Boere, een andere Nederlandse oorlogsmisdadiger, heeft nieuwe jurisprudentie geschapen. De moord op Dijkema zou overeenkomen met een van de moorden waarvoor Boere is veroordeeld.

NRC-redacteur Bart Funnekotter sprak eerder met officier van justitie Andreas Brendel, die hem uitlegde waarom de zaak nu opnieuw gestart is:

“In beide gevallen werd iemand meegenomen voor een rit in een auto, waarna hij op een verlaten plek uit de wagen werd gezet en neergeschoten. In het vonnis tegen Boere, dat door de hoogste Duitse rechter is bevestigd, wordt gesteld dat het slachtoffer niet kon weten wat hem ging overkomen. Dat maakte de executie boosaardig en daarom is de moord niet verjaard.”

Bruins, wiens bijnaam het Beest van Appingedam was, nam vrijwillig dienst in de SS nadat de nazi’s Nederland in 1940 hadden bezet. Dijkema’s zus is overigens als zogenoemde mede-aanklager, Nebenkläger, bij de zaak betrokken.