Rector Radboud: alleen nog academicus voor vwo-klas

Archieffoto uit 2011: hoogleraren kleden zich om in de Togakamer voorafgaande aan opening van het Academisch Jaar op de Radboud Universiteit in Nijmegen. Foto ANP / Robin Utrecht

Over tien jaar mogen voor de klassen in het vwo alleen nog academisch geschoolde leraren staan. Dat bepleitte rector magnificus Bas Kortmann van de Radboud Universiteit in Nijmegen vandaag bij de opening van het academisch jaar.

“De nood is hoog”, stelt Kortmann:

“Het is verontrustend dat in de gemiddelde vwo-school de universitair geschoolde docent straks een witte raaf is. [...] Vwo staat voor voorbereidend wetenschappelijk onderwijs. Een vwo-school zonder voldoende universitair opgeleide docenten is een school met een valse noemer.”

Volgens Kortmann zijn pogingen om de huidige docenten op het vwo verder te scholen “niet erg succesvol” geweest, en moeten universiteiten zoals die in Nijmegen, leraren opleiden, bij voorkeur door gepromoveerde onderzoekers. Het moet een opleiding zijn, aldus Kortmann, “waarin studenten een analytische, kritische en onbevooroordeelde houding wordt bijgebracht”.

Universiteiten: Alma Mater geen ivoren toren

Universiteiten, zo stellen ze vandaag bij de opening van het academische jaar, moeten studenten opleiden tot breed inzetbare academici en niet alleen tot competente wetenschappers binnen hun eigen vakgebied. In de huidige economische crisis in de westelijke wereld willen universiteiten zich toeleggen op het opleiden van studenten die goed kunnen samenwerken, veel in het buitenland verblijven en zich ook oriënteren op andere vakgebieden. De Alma Mater is geen ivoren toren, stellen de universiteiten.

De technische universiteiten zoeken nadrukkelijk de samenwerking met het bedrijfsleven. Zo wil de TU Delft wil extra aandacht besteden aan het toepassen van onderzoeksresultaten. De Universiteit Twente „gooit het roert om” en introduceert een nieuw onderwijsmodel om studenten niet alleen op te leiden tot „technisch competente ingenieurs”, maar ze tegelijkertijd te vormen tot „betrokken en creatieve probleemoplosser”. Rector magnificus Ed Brinksma: „Techniek en samenleving ontwikkelen zich sneller dan ooit, we moeten hier als universiteit op anticiperen.”

TU’s werken samen met bedrijfsleven

De TU Eindhoven creëert onderzoeksplaatsen bij bedrijven als Philips en Shell. Die nemen een deel van de pijn weg die de bezuinigingen door het Rijk hebben veroorzaakt. Rector magnificus Hans van Duijn noemt de “enorme reductie” van ongeveer duizend onderzoekplaatsen aan de drie technische universiteiten “rampzalig en onacceptabel”. Anderzijds: “Ieder nadeel heb z’n voordeel”, aldus Van Duijn:

“Een neveneffect van de politieke verandering is dat we nu dichter bij de industrie zijn en ook dat we de nieuwe modellen van samenwerken bedenken.”

Internationale samenwerking is van groot belang, menen de rectoren. De Universiteit van Amsterdam zoekt vanaf dit jaar nadrukkelijk samenwerking met China, met onder meer uitwisseling van studenten gezamenlijk onderzoek. Wageningen Universiteit is actief in China maar ook in de Verenigde Staten, Chili, Oost-Europa, het Midden-Oosten, Afrika en Singapore. Het gaat veelal om kennis bij het opzetten van onderzoekscentra.