‘Slim hield zich niet aan onze goede gebruiken’

De stichting ‘Preferente Aandelen’ blokkeert de overname van KPN door América Móvil. Niet uit nationalisme, maar omdat het Mexicaanse bedrijf geen boodschap had aan de Nederlandse overlegcultuur.

Hoofdkantoor KPN in Amsterdam. De stichting ‘preferente aandelen’ wil KPN niet zonder meer verkopen aan América Móvil.
Hoofdkantoor KPN in Amsterdam. De stichting ‘preferente aandelen’ wil KPN niet zonder meer verkopen aan América Móvil.

Het kan heus wel, wilde Jacques Schraven maar zeggen: dat Mexicanen een groot Nederlands bedrijf overnemen. Aan het einde van de persconferentie, vrijdag, hield de voorzitter van de stichting ‘Preferente Aandelen B KPN’ demonstratief een dik pak papier omhoog: het dossier van de overname van buizenfabrikant Wavin door Mexichem. „Een Mexicaans bedrijf”, zei Schraven met nadruk.

Bijna een uur lang had Schraven, voormalig voorzitter van werkgeversclub VNO-NCW, uitgelegd waarom de stichting voor de overname van KPN Telecom door América Móvil is gaan liggen. Donderdagavond laat maakte de stichting bekend dat het de optie inzet om 50 procent van de aandelen van KPN te verwerven. Daarmee is het bod van de Mexicaanse miljardair Carlos Slim voorlopig geblokkeerd.

Volgens de stichting is die actie ingegeven door het onbesuisde en onbehouwen optreden van Slim. Er zijn geen principiële bezwaren tegen een overname van KPN. „Van ideologie is absoluut geen sprake”, zei Schraven. In de afgelopen jaren zijn immers ook andere prominente Nederlandse bedrijven overgenomen, zoals KLM en Wavin.

En dat is steeds in goed onderling overleg gegaan, zegt Schraven. Zie het vuistdikke biedingsdocument van Mexichem. „In het voetbal zijn de spelregels in Mexico en Nederland misschien gelijk”, zei Schraven, „maar voor de overname van grote bedrijven in Nederland gelden bepaalde goede gebruiken van nationale aard.”

Volgens Schraven is América Móvil willens en wetens voorbijgegaan aan die overlegcultuur. Op 9 augustus maakte de telecomgigant plotseling bekend een meerderheidbelang in KPN te willen nemen. Het bedrijf deed deze aankondiging zonder consultatie van de top van KPN. Volgens Schraven weten bestuursvoorzitter Eelco Blok en zijn collega’s nog altijd niet wat er in de documenten staat die América Movíl bij beurstoezichthouder AFM heeft gedeponeerd. De stichtingsvoorzitter sprak gisteren onomwonden van een „vijandelijk bod”.„Volgens ons is América Movíl heel goed op de hoogte van de Nederlandse regels. Toch heeft het bedrijf zich daar niet aan gehouden.”

Volgens Schraven stond het onverwachte bod van América Movíl niet op zichzelf. Hij noemde ten minste drie „eenzijdige acties” waarop het bedrijf KPN heeft overvallen. Zo deed Slim vorig jaar ineens een bod op bijna 30 procent van de aandelen. En enkele weken geleden zegde de Mexicaanse miljardair het ‘niet-aanvalsverdrag’ met het KPN-bestuur plotseling op.

Dat eigengereide optreden had gezorgd voor onzekerheid aan Nederlandse kant. Het KNP-bestuur moest onderhandelen met de „rug tegen de muur”. Aandeelhouders vroegen zich bezorgd af wat hun positie werd na de overname. Vakbonden toonden zich bezorgd over de werkgelegenheid. En de overheid vroeg zich af welke garanties de Mexicanen zouden geven voor de instandhouding van het vitale KPN-netwerk.

Schraven vertelde dat zijn stichting had overlegd met het ministerie van Economische Zaken, voor het besluit om de ‘gifpil’ in te zetten. Het ruime mandaat van de stichting bood daar de mogelijkheden toe. Schraven refereerde gisteren herhaaldelijk aan „het algemeen belang.”

Het had niet veel gescheeld of de stichting was al eerder in actie gekomen. In het afgelopen weekend bereikten América Movíl en KNP overeenstemming over de verkoop van E-Plus. Als Carlos Slim zijn verzet tegen de verkoop van de Duitse divisie niet had opgegeven, had de stichting al eerder ingegrepen.

Nu de interventie een feit is, hopen Jacques Schraven en zijn collega’s dat de stichting haar aandeel van 50 procent in KPN zo snel mogelijk weer kan afbouwen. „Wij hopen dat de partijen zo snel mogelijk om de tafel gaan zitten”, zei vicevoorzitter en voormalig KLM-topman Pieter Bouw.