KPN, de Mexicanen en de escalatieladder

Carlos Slim is even buitenspel gezet, KPN-topman Blok moet een andere partner vinden. Hoe de strijd om de macht bij KPN escaleerde.

Het zou zomaar de titel van een spannend jongensboek kunnen worden: Tumult om de Telefoonmiljarden.

De strijd om de macht bij KPN heeft alle ingrediënten van een klets-klats-klandergevecht, tussen beleggers, KPN, de strijdlustige leiders van de Mexicaanse bieder América Móvil, vertegenwoordigers van het personeel, de Nederlandse overheid en de zakenveteranen die de beschermingsstichting van KPN bemannen.

Het overnamebod op KPN laat voortdurende escalatie zien. Door de KPN-top, door América Móvil en sinds donderdagavond ook door de beschermingsstichting. Het bestuur, aangevoerd door voormalig werkgeversvoorzitter Jacques Schraven, besloot toen om zijn recht te gebruiken om zoveel speciale aandelen van KPN te kopen dat de stichting nu de helft van het stemrecht min één heeft in een aandeelhoudersvergadering. Alle overige aandeelhouders hebben nog maar 50 procent. De dominante positie van América Móvil van miljardair Carlos Slim (30 procent van de aandelen) verdampt. De escalatie begint al ruim een jaar geleden als de Zuid- en Noord-Amerikaanse telefoongigant América Móvil samenwerkingsgesprekken met KPN onverwacht kracht bij zet met een overnamebod op bijna 30 procent van de aandelen. Het biedt 8 euro per aandeel. KPN zegt dat het bedrijf gezien zijn Duitse netwerk (E-Plus) echt meer waard is. Iets anders kunnen nieuwe KPN-topman Eelco Blok en president-commissaris Jos Streppel niet doen. De beursregels staan zo’n Mexicaans bod toe. Maar zo’n grote partij is bedreigend voor Blok. Dat schept geen vertrouwen in de samenwerking die América Móvil zegt na te streven. Stap 1 op de escalatieladder. De Mexicanen kunnen nu de besluitvorming op een aandeelhoudersvergadering naar hun hand zetten. De grootaandeelhouder houdt afstand, maar elke belanghebbende weet dat niemand 2,6 miljard euro uitgeeft en dan uit het raam gaat zitten kijken. De gang van zaken bij KPN verslechtert rap. De koers keldert. KPN doet grote investeringen in een mobiel-internetvergunning. En heeft snel geld nodig. Of América Móvil ook wil dokken. Stap 2 op de ladder. Uiteindelijk wil América Móvil wel geld op tafel leggen, en krijgt twee commissarissen met meer invloed. Ze beloven hun belang niet uit te breiden.

Dan besluit KPN, kennelijk zonder de Mexicanen te polsen, om kroonjuweel E-Plus te verkopen. Weer een escalatiestap. Nummer drie. América Móvil gebruikt zijn recht om het niet-aanvalsverdrag op te zeggen en lanceert een overnamebod. Niet tegen 8 euro per aandeel, zoals vorig jaar, maar slechts 2,40 euro. Escalatiestap vier.

De actie, donderdag, van de beschermingsstichting om zich als nieuwe grootaandeelhouder te ‘kronen’ is voor de Mexicanen ook een escalatiestap. Vijf. En zij reageren gezwind met een nieuwe escalatie: de dreiging het hele bod in te trekken. Da’s zes.

De Nederlandse wet- en regelgeving wil dat juist voorkomen. Samenwerking en consensus staan hier centraal. De beschermingsstichting zal háár escalatie verdedigen en presenteren als een pauze en een uitnodiging aan Slim en Blok om afspraken te onderzoeken over strategie, investeringen en banen.

Dat Slim nu reageert met het dreigement zijn bod in te trekken en niks zegt over een dialoog, zal de stichting opvatten als bewijs van zijn vijandige houding.

De patstelling biedt ook nieuwe kansen. América Móvil moet zijn knopen tellen. De investering in KPN is mislukt, het pakket van bijna 30 procent staat te koop als América Móvil het overnamebod schrapt. Ook Blok is aan zet. Hij moet nu een sterke partner rekruteren om KPN’s toekomst zeker te stellen. De kans dat die partner Slim heet is gering. Als Blok geen partner vindt, blijft de patstelling bestaan en is zijn rol uitgespeeld.