Wapendilemma’s zijn van alle tijden, bezinning ook

Ko Colijn legt weer eens – en terecht – de vinger op een wonde plek (NRC, 24/25 augustus). Dit keer betreft het de selectieve verontwaardiging inzake het gebruik van gifgas. Een kanttekening behoeft echter zijn opmerking dat chloorgas „geen wapen is, laat staan een chemisch wapen, laat staan en massavernietigingswapen”.

In feite was chloorgas het eerste chemische wapen, dat in de Eerste Wereldoorlog aan het westelijke front op grote schaal gebruikt is.

Het werd als zodanig ontwikkeld door de chemicus Fritz Haber. Het is een relatief zwaar gas dat in de loopgraven zakte en daarom vele slachtoffers kon maken. Gebruik én ontwikkeling van dit soort wapens, en alle andere, heeft ethische kanten.

Archimedes met zijn brandspiegel en Leonardo da Vinci met zijn voorloper van de tank waren vurige patriotten, net als Haber. Het is een ongemakkelijke waarheid dat ook tegenwoordig nog mensennieuw wapentuig bedenken. De betrokken dilemma’s komen ruimschoots aan bod in toneelstukken als het fysisch georiënteerde Kopenhagen van Michael Frayn en het recente De Scheikundige van Chrétien Schouteten, dat in oktober 2011 in Berlijn werd opgevoerd in de Hörsaal van het Fritz Haber Instituut, ter gelegenheid van het 100-jarig bestaan.

Henk Kubbinga

Opportunisme Westen

Colijn (NRC, 24/25 augustus) schrijft dat het cynische motief , „ze zijn militair niet zo nodig”, het morele verbod op chemische wapens lijkt te relativeren. Maar toen Saddam Hussein tijdens de Iran-Irakoorlog zes jaar lang met stilzwijgend medeweten en zelfs militaire steun van de VS chemische wapens gebruikte tegen Iraanse militairen en burgers, was de ware reden van het stilzwijgen van de VS en andere westerse landen juist gelegen in de militaire waarde van chemische wapens op het slagveld.

Het gebruik van chemische wapens voorkwam aanvankelijk dat het Iraakse leger onder de voet werd gelopen door de Iraanse strijdkrachten. Dat gebruik was toegestaan omdat een Iraanse overwinning op bondgenoot Saddam ten koste van alles moest worden voorkomen.

In de politiek is de ethiek van elastiek.

Remmelt Lukkien