Zelfs in 1898 was het niet zo droog

Door de opwarming van de aarde wordt het droger en warmer in Californië Maar dat hoeft niet de oorzaak zijn van de bosbranden in het Yosemite-park Slecht bosbeheer, zeggen klimaatsceptici

Hoewel Nederland met gevechtstroepen uitrukt, is Mali géén vechtmissie, benadrukten de ministers.
Hoewel Nederland met gevechtstroepen uitrukt, is Mali géén vechtmissie, benadrukten de ministers. Foto AFP

Redacteur Klimaat

Door de bosbranden in het Yosemite natuurpark in Californië is in de Verenigde Staten ook het debat over klimaatverandering weer opgelaaid. Voor- en tegenstanders slaan elkaar om de oren met argumenten. De bosbranden zouden het gevolg zijn van de opwarming van de aarde, of daar juist niks mee te maken hebben.

Minister van Energie Ernest Moniz noemde eerder deze week bijvoorbeeld de orkaan Sandy en de Californische bosbranden belangrijke redenen voor de VS om de uitstoot van broeikasgassen, die verantwoordelijk worden gehouden voor de opwarming, te verminderen. Maar volgens klimaatsceptici zijn er het ene jaar nu eenmaal meer bosbranden dan het andere. Als er al een oorzaak is voor de huidige toename, zeggen zij, dan is dat het slechte beheer van de bossen.

Volgens klimaatwetenschappers is het vrijwel onmogelijk om individuele gebeurtenissen rechtstreeks te verbinden met klimaatverandering. Om die link te leggen, moet er sprake zijn van een langjarige trend. Die is er wel, constateren verschillende Amerikaanse onderzoeken. Zo schreef de National Climate Assessment Development Advisory Committee, een federaal adviesorgaan, begin dit jaar dat klimaatverandering de kwetsbaarheid van bossen – vooral die in het westen van de VS – voor ‘branden, insectenplagen en ziektes’ vergroot.

Volgens het ministerie van Landbouw zal het bosbrandseizoen in de komende decennia waarschijnlijk met twee tot drie weken toenemen door veranderingen in het neerslagpatroon, toenemende droogte en temperatuurstijging – en dat seizoen is de afgelopen jaren al langer geworden.

Vorig jaar, toen er ook al sprake was van een extreem lang en heftig bosbrandseizoen – waardoor ruim 30 procent meer bos in vlammen opging dan gemiddeld – concludeerde de National Interagency Fire Center dat de uitzondering over een paar jaar wellicht de regel zal worden.

Toen twee maanden geleden de bossen in Arizona in brand stonden, legde klimaatwetenschapper Gregg Garfin in The New York Times uit hoe het werkt. Door klimaatverandering worden winters warmer en natter. Er valt minder sneeuw en meer regen. Daardoor vloeit het water snel weg in plaats van langzaam door de bodem te worden opgenomen. De grond wordt al in het voorjaar kurkdroog. Bovendien begint het bloeiseizoen tegenwoordig een paar weken eerder dan in het verleden, waardoor er al in het voorjaar meer struikgewas is dat in brand kan vliegen.

Zelden was het zo droog in Californië als dit jaar. De hoeveelheid neerslag tussen januari en juni lag ruim 11 centimeter onder het gemiddelde, dat was nog eens ruim 4 centimeter minder dan het vorige droogterecord uit 1898. Maar het verraderlijke, zei ecoloog Craig Allen eerder in The Washington Post, is de combinatie van droogte en de stijging van de gemiddelde temperatuur.

Toch hebben ook de sceptici niet helemaal ongelijk. De rechtse krant The Washington Times noemde tijdens de bosbranden in Arizona klimaatverandering ‘een gemakkelijk excuus om de aandacht af te leiden’ van de echte oorzaak: milieuactivisten die zich uit een misplaatst idee over natuurlijk bosbeheer verzetten tegen het uitdunnen van bossen en het verwijderen van laag struikgewas.

Het is de vraag of dat echt de schuld is van milieuactivisten. Het onderhoud van de bossen kost veel geld en de overheid heeft daarop de laatste jaren fors bezuinigd. Net als op de brandweer zelf, die minder geld heeft voor preventie (zoals af en toe met gecontroleerde brandjes overvloedig struikgewas verwijderen).

Bovendien wonen er steeds meer mensen in risicogebieden. Niet alleen neemt de kans toe dat menselijke onachtzaamheid – een vonk van de barbecue of een weggegooide sigaret – een bosbrand veroorzaakt, ook wordt de brandweer gedwongen om zo’n brand zo snel mogelijk volledig te blussen. Vaak zou het beter zijn de brand gecontroleerd te laten uitwoeden, waardoor veel oud hout verbrandt. Hout dat anders als brandstof fungeert voor een nieuwe bosbrand.