Van Koeweit tot Beijing, Tom de Swaan kennen ze overal

Een persoonlijk drama bij verzekeraar Zurich brengt een Hollandse bankier aan de top.

Een handelaar met een bijnaam moet je volgens De Swaan onmiddellijk ontslaan
Een handelaar met een bijnaam moet je volgens De Swaan onmiddellijk ontslaan Foto Hollandse Hoogte

Noem mij dan ook maar allochtoon, zei Tom de Swaan (1946) zeven jaar geleden tegen deze krant toen het beleid van toenmalig minister Verdonk ter sprake kwam. Hij stoorde zich aan de manier waarop in Nederland gesproken werd over burgers die hier geboren en getogen zijn. De Swaan is een tweedegeneratie-Nederlander. Zijn ouders vluchtten in de jaren dertig voor het naziregime in Duitsland.

De bankier is honkvast. Vrijwel zijn hele leven woonde hij in Amsterdam-Zuid. Zijn actieve loopbaan kende maar twee werkgevers: 26 jaar bij De Nederlandsche Bank en zeven jaar in de top van ABN Amro. Maar sinds zijn vertrek in 2006 bij de bank verzamelde hij een baaierd aan nevenfuncties, verschillende buiten Nederland. Hij is commissaris bij het Britse farmaconcern GSK, bij Ahold en DSM. Hij is president-commissaris bij Van Lanschot, voorzitter van de Raad van Toezicht van het Antoni van Leeuwenhoekziekenhuis en bestuurslid van de internationale Franz Liszt Piano Competition. Daarnaast zit hij in adviesraden van de centrale bank van Koeweit en van de Chinese banktoezichthouder in Beijing.

Sinds gisteren is daar een zware post bijgekomen. De Swaan is per direct chairman geworden van verzekeringsconcern Zurich Insurance Group (60.000 werknemers), een bijkans voltijdbaan in het Angelsaksische bestuursmodel waar een deel van de commissarissen bij de dagelijkse bedrijfsvoering is betrokken.

De manier waarop De Swaan meewerkend president-commissaris wordt is tragisch. Deze week overleed financieel directeur Pierre Wauthier van Zurich, hoogstwaarschijnlijk door zelfdoding. Bestuursvoorzitter Josef Ackermann, oud-topman van Deutsche Bank, legde prompt zijn functie neer, want, zo zei hij in een verklaring, hij heeft redenen – hoe ongegrond ook – aan te nemen dat de familie van Wauthier van mening is dat Ackerman medeverantwoordelijkheid is voor het overlijden van de financieel directeur.

Met De Swaan krijgt de Zwitserse verzekeraar een rasbankier met jarenlange internationale ervaring. Van Lanschot bewees dat dit geen garantie voor succes is. De Swaan kreeg als president-commissaris kritiek van aandeelhouders op de manier hoe hij de bestuurswisseling bij Van Lanschot afhandelde. De oude topman bleef in hun ogen te lang zitten en de nieuwe topman verdient te veel.

De Swaan geldt niettemin als een Rijnlandse bankier, niet erg tuk op bavianengedrag. Zakenbankiers aan het hoofd van grote financiële instellingen vindt hij een risico. „Je moet je afvragen of je dit soort mensen verantwoordelijkheid moet geven over het hele bankbedrijf”, zei hij onlangs in deze krant. Hij let altijd op de zaken waar het te goed gaat. „Als plotseling een deel van je bedrijf onverklaarbaar veel winst maakt, is dat een belangrijk signaal.” Zijn adagium: als een handelaar een bijnaam heeft, moet je hem onmiddellijk ontslaan.