Dit is een artikel uit het NRC-archief De artikelen in het archief zijn met behulp van geautomatiseerde technieken voorzien van metadata die de inhoud beschrijven. De resultaten van deze technieken zijn niet altijd correct, we werken aan verbetering. Meer informatie.
Bekijk hele krant

NRC Handelsblad

Economie

Muzikanten maken van oud badhuis zelf een broedplaats

Als 20 september concertzaal en opnamestudio Splendor opent in een voormalig badhuis, gaat de droom van vijftig Amsterdamse musici in vervulling. ‘Het is dezelfde spanning als ik vroeger voelde wanneer Sinterklaas aankwam.’

Nu nog staan er bouwketen en hekken omheen, maar de kozijnen stralen je in fris, glanzend flessengroen tegemoet. Nog drie weken en dan opent in een oud badhuis in de Amsterdamse binnenstad Splendor, een nieuwe vrijplaats van 51 Amsterdamse musici.

In wat straks de grote zaal zal zijn, bekijkt initiatiefnemer en contrabassist Wilmar de Visser met timmermansoog de vorderingen van de bouw. De luchtbehandeling – dat was een lastig punt. En het plaatsen van de lift. „Maar die was wel nodig, want er zullen hier veel klassieke concerten plaatsvinden. Dan moet er wel een scootmobiel naar binnen kunnen.” Hé, zit daar een barstje in de verse stuc? De Vissers betrokkenheid is voelbaar. „Wat hier straks opent is een volwassen variant op het speeltuingevoel. Vrijheid, blijheid. Een clubhuis waar je kunt doen waar je zin in hebt, en waar je je vrienden treft.”

Ruim drieënhalf jaar scheidt het idee voor Splendor, geboren in een café, van de opening op 20 september aanstaande. Het tussenliggende traject laat zich lezen als een casestudy uit een ondernemershandboek. Vraag je eens af: wat zijn nou echt je dromen? Hoe denk je die te financieren? Hoe denk je buiten de kaders? Hoe verhouden zich vraag en aanbod?

Vandaag, op een zomerochtend in het nabijgelegen buurthuis, zijn achttien Splendormusici present voor een brainstormsessie. „Er moet nog veel geschilderd worden”, zegt De Visser. „Dus pak je agenda en noteer. Een uurtje is al goud waard.”

De kring weerspiegelt het profiel van de Splendormusici. Sommigen spelen in het Concertgebouworkest, een omroeporkest of het Rotterdams Philharmonisch. Maar er zijn ook componisten, zangers, wereld-, pop- en jazzmusici bij. En even zo uiteenlopend zijn de leeftijden. Naast viooltalent Diamanda Dramm (1991) zit Johan Dorrestein – een drijvende kracht achter Splendor en in Dramms geboortejaar al manager van het Nederlands Blazersensemble.

Pianist Gerard Bouwhuis deelt zijn dilemma’s over het verwerven van een goede vleugel, die er natuurlijk óók moet komen. Hoboïste Aisling Casey onthult de plannen voor de maandelijkse buurt- en de wekelijkse kinderconcerten en workshops op woensdag, en voor de speciale concerten voor studenten. „Werknaam: klassiek met ballen?” oppert bariton Jan Willem Baljet.

Nu nog gaan de gesprekken vooral over de laatste logistieke punten en komma’s. Wie gaat er achter de bar staan? Wie krijgt de sleutel? „Maar het echte verhaal is wat we gaan doen”, zegt Wilmar de Visser. „Musici van verschillende bloedgroepen gaan elkaar hier straks ontmoeten, experimenteren. Die brengen allemaal hun eigen ideeën mee. Het Splendor van Diamanda is straks een ander Splendor dan dat van sopraan Claron McFadden. En iedereen kan weer eigen vrienden meenemen.” In één statement samengevat vertegenwoordigt Splendor „de economie van het goede gevoel”, zegt De Visser.

Het plan voor Splendor ontstond in 2009 en kreeg concreet vorm toen duidelijk werd hoeveel er vanaf 2013 op podiumkunsten bezuinigd zou worden.

Voor De Visser, zelf onder meer orkestmusicus bij het zwaar door bezuinigingen getroffen Muziekcentrum van de Omroep, is Splendor een manier om het lot in eigen hand te nemen. Geen subsidie? Dan niet. Splendor is straks dé club van musici, betalende leden en andere geïnteresseerden. „Maar structurele subsidie willen we niet. Het idee is juist onafhankelijk te zijn.”

De line-up van deelnemers is breed en imponerend. Een hard selectiecriterium was er niet. „Maar”, zegt De Visser, „ik heb alleen mensen benaderd van wie ik verwachtte dat ze belangstelling zouden hebben. Er waren ook musici met wie ik vergeefs heb gepraat. Die sceptisch waren, omdat het plan onhaalbaar leek. Dat snap ik. Het was ook een onwaarschijnlijk scenario. Maar Splendor gaat straks wel open.”

Financieel is de constructie vrij solide. Alle musici hebben 1.000 euro geïnvesteerd, om in Splendor „de dingen te kunnen doen die nergens anders mogelijk zijn.” De gemeente heeft 1,25 miljoen euro geïnvesteerd in de verbouwing van het pand. Splendor heeft zelf nog 3,25 ton (onder meer door uitgifte van 255 obligaties à 1.000 euro aan particuliere investeerders) gestoken in de afwerking tot volledig geoutilleerd muziekpodium en -studio. Door de lidmaatschapscontributies (er zijn nu 800 leden ofwel donateurs en er is nog plek voor 450 meer) is Splendor in elk geval zeker van 100.000 euro per jaar; inkomsten uit kaartverkoop, van sponsoren en de bar komen daarbij.

Toch, zo geven de deelnemers toe, zou Splendor in een echte kunstwoestijn niet kunnen bestaan. De musici doen belangeloos mee omdat ze elders geld verdienen – vast of freelance bij gesubsidieerde gezelschappen die financiële zekerheid bieden.

Splendor biedt die zekerheid niet. Veel is nog vaag. Hoeveel activiteiten komen er écht? Wat als zich voor een concert opeens te veel belangstellenden melden? En wat als alle deelnemende musici zoveel belangstellende vrienden meenemen dat het straks te druk word in het badhuist?

„Te veel belangstelling voor concerten is geen groot punt van zorg”, zegt De Visser. „We kunnen toch altijd een extra concert geven? Maar de capaciteit voor de musici is wel een punt. We zitten met 51 musici aan onze taks, maar we gaan niet reguleren dat de een straks voor de ander gaat. Informeel is het trefwoord. Daar komt vast gedoe over, maar hoe laat zich nog niet precies voorspellen. We gaan wekelijks evalueren wat anders en beter moet. Het voornaamste is dat iedereen die meedoet, ook echt gelooft in de droom. De rest kun je dan samen oplossen.”

Concertzaal Splendor gaat 20 sept open aan de Nieuwe Uilenburgerstraat 116, Amsterdam. Info: www. splendoramsterdam.com