Timmermans: geen steun aanval Syrië zonder duidelijk bewijs - VN bijeen

Frans Timmermans en Jeanine Hennis Plasschaert op weg naar de vergadering over Syrië.
Frans Timmermans en Jeanine Hennis Plasschaert op weg naar de vergadering over Syrië. Foto ANP / Martijn Beekman

Nederland zal geen steun verlenen aan eventueel militair ingrijpen in Syrië zonder dat duidelijk is wie achter de gifgasaanval zit. Dat heeft minister van Buitenlandse Zaken Frans Timmermans (PvdA) vandaag gezegd tijdens het debat in de Tweede Kamer over de gifgasaanval in Syrië. De vijf permanente leden van de Veiligheidsraad zijn opnieuw bijeengekomen, maar wederom zonder resultaat.

Update 23.35 uur: Het gesprek van Timmermans met zijn Amerikaanse ambtsgenoot John Kerry is om “agenda-technische redenen” naar morgen verplaatst.

Update 20.49 uur: Timmermans zal vanavond bellen met zijn Amerikaanse collega John Kerry, meldt persdienst Novum. Timmermans zal Kerry vragen zo veel mogelijk informatie te delen, zodat Nederland zich zelfstandig een oordeel kan vormen over “wie hier de schuldige zou kunnen zijn”.

Nederland heeft hier op dit moment geen idee van, zei de minister: “We kunnen daarover geen enkele conclusie trekken op dit moment.” Het kabinet heeft de Amerikanen, Britten en Fransen dan ook laten weten dat zij bewijsmateriaal dat zij zeggen te hebben met Nederland moeten delen.

“Als zij van ons verwachten dat wij een standpunt innemen, dan moeten ze ons ook zelf tot de conclusie laten komen dat wat zij zeggen gestaafd wordt door feiten. Het lijkt mij uitgesloten dat wij steun uitspreken voor een actie als niet overtuigend is aangetoond wie de dader is.”

Volgens sommige bronnen zouden de VS dit vandaag al van plan zijn:

Twitter avatar WillemPostVS Willem Post Amerikaanse media: waarschijnlijk vandaag nog openbaarmaking Obama bewijzen Syrie

Enerzijds, anderzijds

Timmermans zei verder dat het kabinet waarschijnlijk geen steun zal verlenen zonder volkenrechtelijk mandaat. Dat is de ‘les van Irak’ en de aanbevelingen van de commissie-Davids die onderzoek deed naar de politieke steun die de regering destijds verleende aan die inval, zei hij volgens persdienst Novum. Timmermans zei dat het ‘absoluut’ zijn inzet is dat de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties zich uitspreekt over het gebruik van gifgas in Syrië. De Tweede Kamer steunt hem daarin.

Maar: het kan het ook zo zijn dat het volkenrecht wordt geschonden wanneer de internationale gemeenschap besluit niet te handelen omdat het mandaat uitblijft, zei de minister. De inzet van gifgas is een van de ergste oorlogsmisdaden. Wanneer militair ingrijpen dan uitblijft vanwege een verdeelde Veiligheidsraad kan dat ook een ‘ernstige beschadiging van het volkenrecht’ opleveren, omdat ernstige oorlogsmisdrijven dan onbestraft blijven. Uiteindelijk blijft het altijd een politieke beoordeling, zei hij:

“Het kan zijn dat iets niet legaal is, maar wel legitiem. Je kunt niet om de harde realiteit heen dat zich een situatie voordoet dat één land in de Veiligheidsraad een actie blokkeert terwijl mogelijk duizenden en duizenden mensen slachtoffer worden. Je kunt niet van tevoren per definitie alle omstandigheden ondergeschikt maken aan een uitspraak van de Veiligheidsraad. Dan zouden we de meest fundamentele principes opzij zetten.”

Twitter avatar FerryMingelen Ferry Mingelen Timmermans: Enerzijds: geen volkenrechtelijk mandaat, geen steun aan actie. Anderzijds: niet legaal kan wel legitiem zijn.#Syrië

Timmermans zegt tegenover de camera’s van de NOS dat Nederland zeker een rol moet hebben in de reactie op de gifgasaanval:

Permanente leden Veiligheidsraad nu bijeen

De vijf permanente leden van de Veiligheidsraad zijn zojuist opnieuw bijeengekomen in New York, om te praten over Syrië, meldt persbureau AFP. De bijeenkomst zou zijn geïnitieerd door Rusland. Maar na een beraad van nog geen uur werd duidelijk dat er nog steeds geen overeenstemming over de aanpak van de crisis.

Een samenkomen gisteren liep ook al op niets uit: de inzet was overeenstemming over een ontwerpresolutie van Groot-Brittannië, die militair ingrijpen moest rechtvaardigen. Rusland en China lagen dwars.