Opinie

Christiaan Weijts Gevaarlijk spel

Het belooft een historische Prinsjesdag te worden, want zoals het er nu naar uitziet, gaat onze regering daar beleid presenteren waar zowel het volk als het parlement op tegen is.

De laatste peiling van Maurice de Hond is weinig verrassend, en ook weinig hoopvol: twee derde van de Nederlanders wil geen 6 miljard bezuinigen en ingevoerde maatregelen terugdraaien. PvdA en VVD worden afgemaakt. Bijna de helft wil nieuwe verkiezingen.

Kortom: het volk is tegen.

Het parlement is ook tegen. Alleen PvdA en VVD zijn voor, die zoals bekend alleen in de Tweede Kamer een meerderheid vormen. De oppositiepartijen zijn grotendeels tegen, en sommigen roepen zelfs openlijk dat ze hun meerderheid in de Eerste Kamer gaan aanwenden om het regeringsbeleid te blokkeren.

Zijn Rutte en z’n ministers nu gewoon dom, zijn ze arrogant, of verkeren ze in de veronderstelling dat ze hiermee een uiterst geraffineerde meesterzet doen? Ik hoop dat laatste. In dat geval moet Rutte ongeveer als volgt hebben gedacht:

We moeten bezuinigen, en dat moet ook snel, en als we nu weer een heel akkoord bij elkaar moeten onderhandelen met Pechtold, Buma en de rest dan komt er niets van de grond, dus weet je wat, we maken zelf dat beleid en gokken er op dat ze in de Eerste Kamer wel meestemmen.

Wie wil in crisistijd de val van een kabinet op z’n geweten hebben? En kijk naar de peilingen. Alleen de hysterische uitersten winnen bij nieuwe verkiezingen: PVV en SP.

Min of meer weldenkende partijen als D66, CDA, GroenLinks en ChristenUnie zien die peilingen ook. Het kabinet neerhalen betekent het monsterverbond VVD-PvdA inwisselen voor het gruwelmonsterverbond PVV-SP, wat in de praktijk gelijk staat aan een enkele reis Griekenland.

Het kabinet heeft z’n formateur Wouter Bos ingeschakeld om met een ingezonden stuk in de Volkskrant nog maar eens te benadrukken hoe rampzalig het zou zijn als de Eerste Kamer de begroting zou verwerpen. Dat betekent namelijk, schrijft Bos, „dat er vanaf 1 januari geen (geen!) geld uitgegeven mag worden”, ook niet voor bijvoorbeeld uitkeringen.

Het is gevaarlijk spel van Rutte, maar eerlijk gezegd kan ik het wel waarderen. Het alternatief zou zijn: door blijven gaan met deelakkoorden bij elkaar polderen, en je laten intimideren door deeltijdpolitici die via schimmige procedures tot senator zijn benoemd. Daarmee krijg je alleen maar slappe compromissen, zeker als je daarbij ook nog het volk tevreden moet stellen. En in een crisis is een volk nu eenmaal nooit tevreden te stellen.

Deze herfst moet uitwijzen of de middenpartijen in de oppositie inderdaad zo weldenkend zijn.

Christiaan Weijts is schrijver. Op deze plek schrijft hij elke donderdag over de actualiteit.