Slalommen achterop een ojek

De beste plek om het verkeer in een Aziatische metropool te ervaren is achterop een ojek, een brommertaxi, die door de straten van Jakarta laveert. Wat blijkt, er zijn wel degelijk regels.

Regel één: geef Kopaja’s, de bussen die woest optrekken en onaangekondigd stoppen, respect. Met een grote bocht sturen de ojek-chauffeurs om de gedeukte Kopaja’s heen. Regel twee: inhalen mag, zowel links als rechts, maar niet onaangekondigd. De beste ojekbestuurders gedragen zich als kapiteins van een olietanker, alles gaat geleidelijk met rustige bochten. Dat betekent niet dat ze hun motor niet door een gaatje tussen twee vrachtwagens wurmen, maar kundige chauffeurs doen het wel met beleid. Regel drie: wat er, links, op de stoep gebeurt, is belangrijker dan wat er, rechts, op de weg rijdt. Rijdend verkeer is minder gevaarlijk dan de man die zijn gado gado-stal plots de weg op knalt. Of de meute schoolkinderen die de straat op rent. Of de geparkeerde zwarte BMW waarvan het portier open zwaait.

Statistieken van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) bevestigen: het Indonesische verkeer is zo onveilig nog niet, vergeleken met omringende landen. In Indonesië sterven jaarlijks per honderdduizend inwoners 18,9 mensen in het verkeer (in totaal ruim 40.000), tegen 25 in Maleisië en 38,1 in Thailand.

Hoe gevaarlijk Zuidoost-Aziatische wegen kunnen zijn, bleek vorige week. In Maleisië raakte een bus van een bochtige weg in de Genting Hooglanden en stortte in een ravijn. Van de 52 passagiers aan boord kwamen er 37 om het leven. In 2010 verongelukte een bus in een ander Maleisisch hooglandgebied. Toen kwamen 28 toeristen om. Volgens de Maleisische politie reed de bus waarschijnlijk te hard en zaten er meer passagiers aan boord dan toegestaan. Dat juist in de rijkere Aziatische landen als Maleisië en Thailand, met betere wegen en grotere auto’s, meer ongelukken gebeuren lijkt niet verwonderlijk. Mensen kunnen er harder rijden dan op de hobbelige Indonesische wegen, waar altijd wel een opstopping is.

Indonesië mag vergeleken met buurlanden iets veiliger zijn, dat neemt niet weg dat er met regelmaat nare ongelukken gebeuren. Vorige week was het raak op West-Java. Een bus met zestig mensen aan boord reed terug van een kerkdienst in Jakarta naar Puncak, een dorp ten zuiden van Jakarta. De bus ramde een auto, brak door een muur en stortte in een rivier in een ravijn. Negentien mensen overleden ter plekke.