Nog geen besluit over schaliegas

Schaliegaswinning in Ksiezomierz in het zuidoosten van Polen.
Schaliegaswinning in Ksiezomierz in het zuidoosten van Polen. Foto AFP / Janek Skarzynski

Het kabinet heeft nog geen besluit genomen over de toekomst van schaliegas in Nederland. Minister Kamp van Economische Zaken wil eerst nog verder advies van deskundigen afwachten, schrijft hij vandaag in een brief aan de Tweede Kamer.

Schaliegas wordt gewonnen door chemicaliën en zand onder grote druk in de bodem te pompen. Tegenstanders zijn bang dat dit grote schade aan de grond veroorzaakt. Om die reden was besloten tijdens het onderzoek naar de gevolgen van de winning voor het milieu ook nog geen proefboringen toe te staan.

Kamp neemt in oktober waarschijnlijk een besluit of hij de aanvraag voor de proefboringen in behandeling neemt. De minister wil eerst nog een nader advies afwachten van de commissie die de milieugevolgen van aanbevelingen uit het rapport bestudeert. Dat wordt eind september verwacht. Het proces tot het verlenen van de vergunning kan nog wel duren tot halverwege 2014.

Uit het onafhankelijk onderzoek van ingenieursbureau Witteveen+Bos in opdracht van het ministerie zou blijken dat de risico’s van opsporing en winning van schaliegas goed te ondervangen zijn, een conclusie die vorige week ook al uitlekte. De drie gemeenten in Nederland waar proefboringen gepland staan, Boxtel, Haaren en Noordoostpolder, hebben later vandaag een gesprek met Kamp.

Risico voor vervuiling grondwater

De veiligheidsrisico’s zijn bij het boren van een put voor schaliegas niet veel anders dan bij boringen voor conventioneel gas. Het grootste risico van de schaliegaswinning is vervuiling van het grondwater, zo schrijft Kamp aan de Kamer. Uit een Amerikaans onderzoek bleek eerder al dat de winning ook het drinkwater kan vervuilen.

De belangrijkste conclusies uit het Nederlandse onderzoek:

  • Er is mogelijk risico voor vervuiling van het grondwater. De mogelijkheid bestaat dat onverhoopt methaan via een lekkage door het boorgat in het grondwater terecht komt. 
  • Vervuiling van bodem, grondwater en oppervlaktewater kan ook optreden door morsingen en lekkages op de boorlocatie. Dit risico kan tot een minimum worden beperkt door te bepalen dat dit water moet worden opgeslagen in tanks die op vloeistofdichte vloeren staan opgesteld.
  • Gezien de diepte waarop in Nederland schaliegas zou kunnen worden gewonnen, is de kans klein en beheersbaar dat fracvloeistof dat in het gesteente achterblijft en methaan dat in het gesteente zit, weglekt naar kwetsbare grondwaterlagen.
  • Het is het mogelijk dat aardbevingen ontstaan door het onder hoge druk injecteren van fracvloeistof in of nabij een actieve breukzone in een seismisch actief gebied. De maximale kracht is naar verwachting lager dan bij conventionele gaswinning en zal niet hoger zijn dan 3,0 op de schaal van Richter.
  • De winning leidt niet tot ‘inzakken’ van het gesteente waaruit het gas wordt gewonnen en zal dan ook niet leiden tot bodemdaling.
  • De winning brengt een groter ruimtebeslag met zich mee dan conventionele gaswinning, onder meer omdat er meer boorlocaties nodig zijn. De (extra) hinder die dit oplevert is afhankelijk van de omstandigheden. 

Het rapport

Schalie kan voorzien in energiebehoefte, maar dat kan wel even duren

Aardgas is de belangrijkste energiebron van Nederland, het binnenlandse energieverbruik bestaat voor circa 45 procent uit gas. Maar de vooral in Groningen geconcentreerde gasvoorraad is eindig. Schaliegas zou daarom kunnen bijdragen aan de energiebehoefte.

Schaliegas is gas dat opgesloten zit in minder doorlatende gesteentes dan zoals bij aardgas het geval is. Het is onbekend hoeveel winbaar schaliegas er is in Nederland. Wel is duidelijk dat het wel jaren duren voordat boren naar schaliegas wat oplevert.