Het duurt jaren voordat er schaliegas uit de bodem komt

Als het kabinet-Rutte toestemming gaat geven voor proefboringen kan het nog jaren duren voordat het schaliegas daadwerkelijk gewonnen kan worden. Onze redacteur Renée Postma behandelt vandaag in NRC Handelsblad de belangrijkste vragen rond de omstreden energiebron.

Schaliegas is omstreden: omwonenden, provincies en gemeenten verzetten zich ertegen. Dit voorjaar klonken tijdens een debat in de Tweede Kamer vooral bezorgde geluiden vanuit de oppositiebankjes. Partijen gaven aan te vrezen dat de drinkwatervoorziening gevaar loopt omdat voor de winning met chemicaliën wordt gewerkt.

Het kabinet is in gesprek over schaliegaswinning, maar heeft nog geen besluit genomen over deze hekele kwestie, zo bleek vanmiddag na de ministerraad.

Om te beginnen even een filmpje over wat schaliegas precies is.

Waarom is het boren naar schaliegas omstreden?

Het boren naar schaliegas is uiterst omstreden omdat op grote diepte (enkele kilometers) zand en chemicaliën in de bodem wordt gespoten om keihard schaliegesteente te kraken zodat het daarin opgeslagen gas (of olie) naar boven kan komen.

In de Verenigde Staten is deze techniek de afgelopen jaren op grote schaal toegepast en heeft op verschillende plekken geleid tot ernstige vervuiling van het grondwater. Ook heeft dit zogeheten fracken soms tot aardbevingen geleid.

Waar kan er worden geboord?

Het Britse Cuadrilla Resources heeft in Nederland twee licenties verworven om naar schaliegas te zoeken: een in Brabant en een in de Noordoostpolder. In die gebieden wil het bedrijf drie proefboringen doen om te kijken of de winning van het schaliegas rendabel zou kunnen zijn. Twee van die proefboringen zouden plaatsvinden in Noord-Brabant: in Boxtel en Haaren. En een in Marknesse in de Noordoostpolder.

Voor de eerste boortorens kunnen worden opgetrokken, moeten echter nog de nodige vergunningen worden verleend.

En na het aanvragen en afhandelen van vergunningen zijn we er nog niet. Daarna duurt het weer even voordat de boorput af is en bekleed is met de nodige veiligheidslagen. Vervolgens wordt er al dan niet een winningsvergunning aangevraagd.

Daarna start weer een nieuwe procedure, met nieuwe inspraakrondes, milieu-effectrapportage (MER) en toezicht van de SODM. Als inderdaad tot winning in Nederland wordt overgegaan, zal in de wingebieden een grote hoeveelheid torens verrijzen omdat er veel putten moeten worden geslagen om de gasvoorraden uit het schaliegesteente naar boven te brengen.

Cruciale rol PvdA

Coalitiepartner PvdA speelt een cruciale rol in het debat over schaliegas. Ongeveer een week na het debat in de Kamer, waarin de PvdA nog aangaf achter het boren naar het gas te staan, besloot de coalitiepartij toch geen voorstander meer te zijn. Die draai kwam nadat het PvdA-congres zich had uitgesproken tegen de proefboringen naar schaliegas. PvdA-leider Diederik Samsom gaf destijds wel aan dat als de techniek voortschrijdt en het boren schoon en veilig kan, de kwestie opnieuw aan de leden zou worden voorgelegd.

GroenLinks wil dat het kabinet vasthoudt aan het voorlopig verbod op schaliegasboringen, laat Kamerlid Liesbeth van Tongeren in een reactie weten. “Als je er maar veel geld tegenaan gooit kan je de risico’s van schaliegasboringen beperken, maar de kans blijft bestaan dat het grondwater ernstig vervuild raakt. Boren naar conventioneel aardgas leidt nu al in Nederland tot aardbevingen.”