Het lekken van radioactief besmet water in Fukushima

Afgelopen maandagochtend ontdekte een medewerker van Japans energiebedrijf Tepco water op de betonnen fundering van de enorme opslagtanks voor radioactief besmet water. De dag erna ontdekte het bedrijf dat het waterpeil in één van deze tanks 300.000 liter lager stond dan verwacht. „We gaan er vanuit dat het water de fundering in is gelekt”, aldus een woordvoerder. Het water werd in 2011 gebruikt als bluswater voor smeltende kernreactoren tijdens de ramp met kerncentrale van Fukushima, toen een aardbeving en tsunami de kerncentrale verwoestten.

Tepco denkt dat de tank waarschijnlijk al dertig dagen lang heeft gelekt. Ook erkende het bedrijf gisteravond een mogelijke lekkage naar de oceaan, na het detecteren van water met een hoge radioactiviteit in een greppel die naar de oceaan leidt.

Hoe gevaarlijk is dit lek?

De Japanse toezichthouder op kerncentrales, de NRA, heeft deze lekkage beoordeeld als een categorie 3 op de Internationale Schaal van Nucleaire Gebeurtenissen (INES). Deze schaal gaat van 1 tot en met 7. Het is geen kwantitatieve schaal zoals de Schaal van Richter voor aardbevingen, maar een interpretatie. Ter vergelijking, in 2008 werd een lek waarbij radioactief jodium vrijkwam in België bestempeld als een categorie 3.

Kan men er ziek van worden?

Volgens Tepco-woordvoerder Masayuki Ono meet het gelekte water 100 millisievert per uur. Iemand die een halve meter is verwijderd van het besmette water ontvangt hiermee binnen een uur een stralingsdosis die vijf keer de gemiddelde jaarlijkse wereldwijde limiet is voor nucleaire werknemers. Als een werknemer er tien uur lang aan werd blootgesteld, zou er zich stralingsziekte ontwikkelen met symptomen zoals misselijkheid en een afname van het aantal witte bloedcellen. Het is de eerste keer sinds 2011 dat een incident bij Fukushima een INES-categorie krijgt toebedeeld.

Wat doet Tepco om het probleem op te lossen?

De tank heeft een capaciteit van 1.000 ton en bevatte afgelopen dinsdag nog zo’n 700 ton. Tepco is dit water nu aan het overzetten naar andere betrouwbare tanks. Het bedrijf is ook bezig om het besmette water te verwijderen uit de betonnen fundering, en het is tevens grond aan het verwijderen vlakbij de plek van de lekkage.

Hoe kan zo’n lek ontstaan, 2,5 jaar na de ramp bij de kerncentrale?

De opslagtanks voor het besmette koelwater zijn zo snel en zo goedkoop mogelijk gebouwd. Ongeveer een derde van de duizend tanks zijn tijdelijke opslagtanks. Inplaats van de onderdelen van deze tanks aan elkaar te lassen is er gebruik gemaakt van moeren met plastic ringen. De afgelopen maanden hebben verscheidene tijdelijke werknemers in interviews met de Japanse pers gewaarschuwd dat er kans was op lekkages, en dat zij roestplekken hadden gezien.

Hoe lang moet het radioactieve water opgeslagen?

Tepco hoopt een filtersysteem toe te passen en het gefilterde water uiteindelijk in de Stille Oceaan te lozen. Maar er is nog nooit zo’n grote hoeveelheid radioactief water gefilterd, en Tepco zegt de technologie hiervoor nog niet te hebben. Bovendien is de regionale visserij heftig tegen het lozen van dit water in de Stille Oceaan. Deze patstelling zou zich vele jaren kunnen voortzetten.

Correspondent Japan