Saai maar waar: netheid loont

Succesvol? Dan was je vast een brave puber Uit onderzoek van het CPB blijkt dat zorgvuldige jongeren later meer verdienen en gelukkiger zijn Wie het niet is, kan het zichzelf aanleren

Illustratie Veronique de Jong

Als je op je zestiende zorgvuldig bent, is de kans groter dat je op je 34ste goed verdient, actief spaart, niet te dik bent, niet rookt, blowt of veel drinkt, nooit gearresteerd bent én tevreden bent over je leven. Dit concluderen de economen Bas ter Weel (38) van het Centraal Planbureau (CPB) en onderzoeker Tyas Prevoo (29) deze maand in een onderzoek voor de Universiteit Maastricht.

Waarom leidt zorgvuldigheid tot succes?

Tyas Prevoo: „Onder zorgvuldigheid verstaan we betrouwbaarheid, besluitvaardigheid en impulscontrole. Van dit gedrag is aangetoond dat het de kans op succes vergroot. Uit ander onderzoek weten we dat de stabiliteit van persoonlijkheid met de jaren toeneemt. Dat wil zeggen dat iemand die aan het einde van zijn tienerjaren erg zorgvuldig is, dit waarschijnlijk als dertiger ook zal zijn. Zorgvuldigheid is een persoonlijkheidsdimensie van de in de psychologie veelgebruikte ‘Big Five’ – het meest gebruikte middel in de westerse psychologie om persoonlijkheid te meten. De andere vier zijn: openheid, vriendelijkheid, emotionele stabiliteit en extraversie. Die laatste is ook een belangrijke voorspeller voor succes, maar onbetrouwbaarder dan zorgvuldigheid.”

Het klinkt niet heel verrassend: zorgvuldige jongeren worden succesvollere volwassenen.

„Het is inderdaad niet een heel vreemde bevinding. Maar het is wel opvallend dat er niet meer mee gedaan wordt. Vooral in het onderwijs wordt een leerling met name beoordeeld op intelligentie, terwijl het belang van persoonlijkheid steeds groter wordt. Stel, al je klasgenoten kennen en kunnen hetzelfde, waarmee onderscheid je je dan in het gevecht om de schaarse banen?”

Zijn er onderzoeken die het tegendeel beweren?

„Er zijn onderzoeken die minder verband tonen, maar daar is vaak op hetzelfde moment gemeten of een zorgvuldig iemand succesvol is. Dat maakt het moeilijker te beoordelen of het succes daadwerkelijk een gevolg is van de zorgvuldigheid. Terwijl ons onderzoek gedaan is door de zorgvuldigheid van 16-jarigen te vergelijken met hun sociaal-economische status op hun 34ste. We hebben hiervoor de gegevens van een langdurige Engelse studie gebruikt, van drieduizend mensen die allemaal in dezelfde week geboren zijn in 1970. Op alle onderdelen die sociaal-economisch succes meten, zoals lonen, gezondheid en algeheel welbevinden, scoort de groep die op 16-jarige leeftijd zorgvuldig was op 34-jarige leeftijd gemiddeld hoger dan anderen.”

Waar werken de meest zorgvuldige mensen?

„Je ziet ze het meest terechtkomen in managementfuncties en professionele functies in de zorg of techniek, en het minst in beroepen als chauffeur of fabriekswerker. Mensen met een hoger IQ, in een hogere sociale klasse en met een hoger opleidingsniveau zijn gemiddeld genomen zorgvuldiger.”

Als je helemaal niet zorgvuldig bent, kun je het dan worden?

„Van intelligentie wordt vaak gezegd: dat zit in de genen. Het is nature. In iemands persoonlijkheid zit een groter stuk nurture. Het wordt aangeleerd. Door ouders, door school, door vrienden. Ja, je kunt dus zorgvuldiger worden en kinderen leren zorgvuldiger te zijn. En dat heeft nut voor het succes in je latere leven, concluderen wij in ons onderzoek.”