Sotheby’s veilde gestolen werk van Nederlandse kunstenaar

Veilinghuis Sotheby’s heeft dit voorjaar in Londen een reliëf van de Nederlandse kunstenaar J.J. Schoonhoven geveild dat kort daarvoor was gestolen uit Museum van Bommel van Dam in Venlo. Het veilinghuis deed dit ondanks een waarschuwing van het eveneens in Londen gevestigde Art Loss Register, een databank met gestolen kunst. Dat laatste wordt door Sotheby’s vanavond ontkend.

Het witte, door Sotheby's geveilde reliëf van Schoonhoven.
Het witte, door Sotheby's geveilde reliëf van Schoonhoven. Foto Museum Van Bommel van Dam

Veilinghuis Sotheby’s heeft dit voorjaar in Londen een reliëf van de Nederlandse kunstenaar J.J. Schoonhoven geveild dat kort daarvoor was gestolen uit Museum van Bommel van Dam in Venlo.

Het veilinghuis deed dit ondanks een waarschuwing van het eveneens in Londen gevestigde Art Loss Register, een databank met gestolen kunst.
Omdat het politieonderzoek naar de kunstroof nog aan de gang is, wil het beursgenoteerde veilinghuis geen commentaar geven. Wel ontkent Sotheby’s vandaag door Art Loss Register te zijn gewaarschuwd.

Waarde ruim 213 duizend euro

Het witte reliëf, van papier-maché en latexverf, ging voor 182.500 pond (213.928 euro) onder de hamer. Het veilinghuis bood het uit 1969 daterende werk aan met een vervalste titel. In de verkoopcatalogus was het werk bovendien een kwartslag gedraaid.

Dat Sotheby’s het gestolen reliëf heeft geveild, kwam aan het licht toen een heler zich vorige week woensdag meldde bij de Amsterdamse politie met twee Schoonhovens. Dat bleken de andere twee reliëfs die in de ochtend van 22 maart waren gestolen uit het museum in Venlo. Het derde, zo verklaarde de man, had hij in juni bij Sotheby’s laten veilen. Het veilinghuis zelf was al eerder naar de politie gestapt, omdat de kopers, een Britse en een Nederlandse handelaar, na de veiling tot de conclusie waren gekomen dat ‘hun’ Schoonhoven een gestolen werk betrof.

Vervalste titel

De Nederlandse handelaar, Paul van Rosmalen van galerie Borzo, ontdekte dat hij al eens een Schoonhoven met dezelfde titel had verkocht. Na bestudering van de achterzijde van het geveilde werk constateerde hij dat de titel was vervalst: van R69-32 was R69-39 gemaakt.

Chris Marinello van het Art Loss Register (ALR) legt uit dat titels wel vaker zijn vervalst en dat je daarmee niet ontkomt aan de spiedende blik van de ALR-medewerkers. Ook het schilderij een kwart slag draaien helpt niet.

“We hebben het werk door het systeem gehaald en kregen een match. Dat hebben we Sotheby’s verteld, maar hun kenners sloten de mogelijkheid van diefstal uit.”

‘Flater van de eeuw’

De directeur van het beroofde museum, Rick Vercauteren, spreekt van “de flater van de eeuw”. In kunstkringen wordt met verbijstering gereageerd. Een mogelijke verklaring wordt gezocht in tijdsdruk en de verplichting omzet te maken; veilinghuizen zouden daardoor steeds vaker fouten maken. Adviseur Matthijs Erdman hekelt ook het gebrek aan kennis bij Sotheby’s. Zijn collega Johan Bosch van Rosenthal zegt:

“Zeker na de waarschuwing van het Art Loss Register hadden alarmbellen moeten afgaan. Het veilinghuis heeft de verplichting kopers te beschermen tegen gestolen kunst.”

Een woordvoerder van Sotheby’s laat vandaag weten in een verklaring:

“We waren gebeld door het Art Loss Register voor de verkoop van dit lot. Ze wezen op een potentiële overeenkomst met een gestolen werk uit hun database. Wij vertelden tegen hen dat de titel op de achterkant van ons werk niet overeenkwam met de titel in hun papieren, waarna de ALR ons niet meer heeft gemeld dat het desondanks geloofde dat het hier om een gestolen werk ging.”

Het veilinghuis onderstreept dat het de politie assisteert bij het voortgaande onderzoek naar de roof van het kunstwerk.