Misdaadauteur Elmore Leonard overleden

Elmore Leonard (Foto AP)

De Amerikaanse bestsellerschrijver Elmore Leonard is vandaag op 87-jarige leeftijd overleden, zo meldt Reuters. Ook op Leonards eigen site is het nieuws te lezen.

Leonard werd een paar weken geleden in het ziekenhuis opgenomen na een beroerte. Een korte biografie:

Leonard schreef meer dan 45 romans, waaronder bestsellers Get Shorty en Out of Sight. Veel van zijn romans werden verfilmd, waaronder het eerdergenoemde Get Shorty.

Hoe ging Leonard als schrijver te werk? Hij legde het uit:

Ook erg interessant:

Leonards reputatie als misdaadschrijver is groot. Hij wordt gezien als een meester in het weergeven van spreektaal, wat hij niet zozeer, zoals veel andere misdaadauteurs, doet om de couleur locale te portretteren, maar veel meer om zijn personages diepte te geven.

Bas Heijne interviewde Leonard in 1993, en noteerde in zijn stuk dat Leonard op dat ogenblik “herkend werd als de belangrijkste misdaadschrijver van Amerika”. Leonard zei in dat interview:

“Als schrijver heb ik vanaf het begin geprobeerd zo realistisch, naturalistisch mogelijk te te zijn. Ik gebruik ook geen beeldspraak. Als ik iets schrijf moet ik er trots op kunnen zijn, het gevoel hebben dat ik er hard voor gewerkt heb.”

Over het verloop van Leonards loopbaan schreef Heijne destijds:

“Vanaf The Big Bounce (1969) heeft Leonard voortgeschreven aan een eigenzinnig, compromisloos oeuvre. In de late jaren zeventig, toen hij zijn problemen met alcohol de baas was geworden en voor de tweede keer was getrouwd, verkregen zijn boeken de altijd herkenbare, mild-ironische toon die inmiddels onlosmakelijk met zijn naam is verbonden. In die tijd begonnen steeds meer lezers en critici hem ook te herkennen als de grootste misdaadschrijver van Amerika. Toch duurde het tot Glitz (1985), zeventien romans na The Big Bounce, voor hij doorbrak naar een groot publiek.”

Vier jaar geleden schreef de Nederlandse thrillerschrijver Elvin Post in NRC Handelsblad een stuk over zijn grote voorbeeld Elmore Leonard. Post schreef:

“Leonard vertelt zijn verhalen waar mogelijk in dialoog. Via de beslommeringen van zijn personages trekt hij de lezer het verhaal in, zonder daarbij gebruik te maken van lange actiescènes of wilde achtervolgingen. Collega-schrijver Michael Dibdin verwoordt Leonards kracht zo: Waar sommige misdaadschrijvers hun boek met een knallend vuurgevecht openen om duidelijk te maken hoe stoer ze zijn, glijdt Leonard op de barkruk naast je als een kroegmaatje dat een mooi verhaal te vertellen heeft. Het verhaal is zo goed, en de manier waarop hij vertelt zo low key, dat je bijna over het hoofd ziet hoe subtiel hij dat verhaal vertelt. Treffender kan bijna niet.

Leonard blinkt uit in het neerzetten van scharrelaars. Kleine en grote criminelen die stuk voor stuk, en vaak op schlemielige wijze, jacht maken op het grote levensgeluk, meestal vertegenwoordigd door een flinke zak duiten die ogenschijnlijk voor het grijpen ligt.

Hoewel Leonards hoofdpersonen lang niet altijd aan de goede kant van de wet staan, winnen ze moeiteloos de sympathie van de lezer. Want: vanuit menselijk oogpunt deugen ze wel. Neem bankrover Jack Foley in Out of Sight. We ontmoeten hem in de gevangenis terwijl hij wat staat te keuvelen met een bewaker. Hij vertelt de man dat er die avond zes gevangenen zullen ontsnappen, maar laat in het midden hoe ze dat gaan doen. In werkelijkheid is Foley zelf van plan ervandoor te gaan en wil hij de ontsnapping van de anderen gebruiken als afleiding. Wanneer de ontsnapping dertig pagina’s later een feit is, heeft Leonard al schijnbaar achteloos zijn hele cast aan personages geïntroduceerd. Voorts heeft hij Foley aan de lezer voorgesteld als een soort gentleman van de straat die nu eenmaal een zwak heeft voor het beroven van banken.”

In 2012 gaf Leonard aan waarschijnlijk te blijven schrijven tot hij er bij neer zou vallen.

“Ik zal waarschijnlijk pas stoppen als ik met alles stop - stop met leven - want het is het enige dat ik kan. En het is leuk. Ik vind het leuk om te schrijven. En ik heb lang geleden tegen mezelf gezegd ‘je moet het leuk vinden, anders word je gek’.”

Lees een verhaal van Leonard in het Amerikaanse tijdschrift The Atlantic.